Bilmekte Fayda Var: Köpeklerde İç Parazitler Belirtileri ve Tedavisi

8 Şubat 2022
210
Bilmekte Fayda Var: Köpeklerde İç Parazitler Belirtileri ve Tedavisi

Köpekler günde en az iki kere dışarı çıktıklarından, gezerken başka hayvanların dışkılarından,  yemek artıklarından, su birikintilerinden iç parazit alma olasılıkları yüksektir. Bu sebeple 2 ayda bir mutlaka düzenli iç parazit ilacı uygulanmalıdır. Bu parazitlerin çeşitleri köpeğinizde ve sizde nasıl sağlık sorunlarına sebep olabileceği yazının devamında bulunmaktadır.

 

Köpeklerdeki İç Parazit Türleri

Köpeklerde en sık görülen iç parazitler; Toxocara canis, Toxascaris leonina, Uncinaria stenocephala, Ancylostoma caninum, Trichuris vuplis, Echinococcus Granulosus larvaları, Echinococcus multilocularis, Dipylidiyum caninum, Taenia spp, Multiceps Multiceps, Mesocestoides spp.’dir.

Bu parazitleri basitçe sınıflandırmak gerekirse; Askaridler (yuvarlak kurtlar), kancalı kurtlar, tenyalar, kampçılı kurtlar ve kalp kurdu olarak sınıflandırılır.

Askaridler (Yuvarlak Solucanlar)

Askaridler, köpeklerin bağırsaklarında serbestçe yaşayan ve kısmen sindirilmiş bağırsak içeriğiyle beslenen nematod ailesine ait parazitlerdir. Köpeklerde en yaygın olarak görülen sindirim sistemi parazitidir. Yuvarlak ve boru gibi bir şekilleri olduğundan yuvarlak solucanlar olarak da bilinirler

Toxocara canis ve Toxascaris leonina , köpeklerdeki iki önemli askarid türüdür. Toxocara canis daha ciddi hastalıklara neden olur ve insanlara da bulaşabilir.

Köpeklerde Bulaşma

Enfekte köpekler, mikroskobik yuvarlak kurt yumurtalarını dışkılarına döker. Diğer köpekler, enfekte dışkıları koklayarak veya yalayarak enfekte olabilir.

Köpeklerde askaridler, bağırsak yolunda olgunlaşmadan önce karmaşık bir yaşam döngüsüne girer. Bu, birkaç aşamayı içerir ve çeşitli vücut dokularından bu döngüyle ilerlerler. Yuvarlak kurt larvaları göç edebilir ve konakçının vücudunun dokusundaki bir kist içine alınabilir.

Askaridlerin Sebep Olduğu Sorunlar

Askaridler, en çok yavru köpekler için tehlikelidir. Askaridlerin en yaygın belirtisi yavru köpeklerde büyüme geriliğidir. Bu parazitler, bağırsak yolunda kısmen sindirilmiş yiyecekleri yediklerinden, miktarları fazla olduğunda yavru köpeğin besinlerden yararlanmalarını engellerler.

Toxocara canis’in yaşam döngüsü, köpeklerde bulunan diğerlerinden daha karmaşıktır. Yuvarlak kurtlar, olgunlaşmamış köpeklerde yaşam döngülerini tamamlayabilirler, ancak yavrunun bağışıklık sistemi olgunlaştıkça, yuvarlak solucanın larva evreleri baskılanacak ve yavruların kaslarında kist biçiminde korunacaktır. Aylarca hatta yıllarca köpeklerin dokularında kist halinde kalabilirler.

Sağlam bir dişi köpekte, kistlenmiş Toxocara canis larvaları kızgınlıktan sonra gelişmeye devam edebilir ve bu dönemde dışkıda yumurta dökebilir. Kısırlaştırılan köpeklerde, yuvarlak kurt enfeksiyonunun gelişmesi, altta yatan bir bağışıklık sistemi hastalığı olduğunu ve bu da kistlenmiş larvaların yaşam döngülerini tamamlamasına izin verdiğini gösterebilir.

Köpeklerde iç parazit

Askarid Teşhisi

Özellikle yavru köpeklerde askaridlerin klinik belirtileri büyüme geriliği, şiş karın ve tekrarlayan ishal ve kusmadır. Kesin tanı, köpeğin dışkısının mikroskobik incelemesi ile konur. Bu amaçla,  küçük bir miktar köpek dışkısı, yumurtaların çözeltinin üstüne çıkmasına neden olan özel bir çözelti içinde karıştırılır. Numune yüzen yumurtaların toplanacağı bir cam lam ile kapatılır ve lam mikroskop altında incelenir. Buna fekal flotasyon denir.

Ayrıca bu parazitleri köpeğinizin dışkısından ya da kusmuğundan çıplak gözle sizler de görebilirsiniz.

Askaridler insanlara bulaşır mı?

Toxocara canis’in bulaşıcı yumurtaları insanlar tarafından yutulursa, larvalar dokuları istila edebilir ve çeşitli organlarda kist oluşturabilir. Çocuklar bu parazite çok fazla maruz kalırlarsa belirgin klinik bulgular gösterebilirler. Çok nadiren, askarid larvaları karaciğere göç ederek karaciğer problemlerine ve göze göz ederek körlüğe sebep olabilirler.

Köpeklerde Tenyalar

Sestod ailesine ait olan tenyalar, köpeklerin düz, parçalı bağırsak parazitleridir. Birçok tenya türü vardır, ancak köpeklerde görülen en yaygın tenya türü Dipylidium caninum’dur. Anüs çevresindeki kıllar üzerinde veya daha yaygın olarak yeni çıkmış dışkı yüzeyinde pirinç taneleri veya salatalık tohumu şeklinde, hareketli olarak görülebilirler.

Köpeklerde Bulaşma

Diğer bağırsak parazitlerinin aksine, köpekler döllenmiş tenya yumurtalarını yiyerek enfekte olamazlar. Tenyalar, bir köpeğe bir ara konakçı olan pireler aracılığıyla geçmektedir.

Tarama esnasında veya bir pire ısırmasına tepki olarak,  köpekler istemeden tenya bulaşmış pireyi yutar. Pire, köpeğin bağırsağında sindirilirken, tenya yumurtası salınır, yumurtadan çıkar ve daha sonra bağırsak duvarına tutunur. Böylece yaşam döngüsünü tamamlar.

Tenyaların Sebep Olduğu Sorunlar

Tenyalar normalde yetişkin köpeklerde ciddi sağlık sorunlarına neden olmaz.

Yavrularda ise, ağır tenya istilası daha ciddi olabilir;

  • Büyüme geriliği
  • Anemi
  • Bağırsak tıkanıklıkları oluşabilir.

Köpeklerde Tenya Teşhisi

Klinik tanı genellikle dışkıdaki veya anüs çevresindeki beyaz, hareketli tenya segmentlerinin gözlemlenmesi ile yapılır. Bu segmentler beyaz pirinç taneleri veya salatalık tohumlarına benzer. Köpeğinizin dışkısında buna benzer segmentler görürseniz dışkı muayenesi için mutlaka veteriner hekiminize gidiniz.

Köpeklerde iç parazit

Tenyalar ve Pireler

Tenya enfeksiyonunun yönetimi ve önlenmesinde pire kontrolü kritik öneme sahiptir. Pire kontrolü, köpeğinizin ve yaşadığı çevrenin pireden arındırıldığından emin olmak gerekir. Veteriner hekiminiz, köpeğiniz için güvenli ve etkili bir pire kontrolü önerebilir. Bu konuda daha fazla bilgi almak için aşağıdaki ‘ Köpekleri Pirelerden Koruma Yolları’ adlı yazımızı inceleyebilirsiniz. Köpeğiniz pireli bir ortamda yaşıyorsa, iki hafta kadar kısa bir sürede tenyalarla yeniden enfeksiyon meydana gelebilir.

Tenyalar insana bulaşır mı?

Ara konak olarak pire bağlı olduğundan, Dipylidium caninum tenyalarını doğrudan köpeklerden insanlara bulaşmaz. İnsanlar, bu tür bir tenya ile enfekte olmak için enfekte bir pire yutmalıdır. Dipylidium türleri köpeklerde en yaygın tenyalar olmasına rağmen , diğer yaygın tenyalar bazı bölgelerde önemlidir ve insanlara bulaşabilir.

Echinococcus türleri; Bunlar, yalnızca üç veya dört parçadan oluşan çok küçük tenyalardır ve genellikle uzunlukları 1 cm’den azdır. Ara konaklar koyun, at ve bazen de insanlar olabilir. İnsanlarda hastalık, hidatik kist hastalığı olarak adlandırılır ve karaciğerde kistler oluşmasına neden olur.

İnsanlara, kontamine et yiyerek veya yetişkin tenyayı barındıran köpeklerin, çakalların veya tilkilerin dışkısından kaynaklanan yumurtaların yanlışlıkla yutulmasıyla bulaşır. İnsanlar, yuttuktan yıllar sonrasına kadar klinik belirti göstermeyebilir.  İnsanlarda tenya enfeksiyonunun önlemek için pişmemiş veya kısmen pişmiş et veya et yan ürünlerinden kaçınmak gerekir.

Kancalı Kurtlar

Kancalı kurtlar, (Ancylostoma caninum, Ancylostoma braziliense, Uncinaria stenocephala) adlarını kendilerini bağırsak duvarının tutturmak için kullandıkları kanca benzeri ağız parçalarından alan, köpeklerin bağırsak parazitleridir . Sadece yaklaşık 2-3 mm uzunluğundadırlar ve o kadar küçüktürler ki çıplak gözle görmek çok zordur.

Köpeklerde Bulaşma

Köpekler, dört yoldan biri veya tümü ile kancalı kurtlarla enfekte olabilir:

  • ağızdan
  • deri yoluyla
  • doğumdan önce annenin plasentası yoluyla ( in utero )
  • anne sütü aracılığıyla

Kancalı Kurtların Sebep Olduğu Sorunlar

Köpeklerde kancalı kurtlar başlıca sindirim sistemi bozukluklarına ve anemiye (kansızlık) sebep olur.

Parazitler, kanın pıhtılaşmasını önleyen bir madde salgılarlar. Kancalı kurtlar doku sıvıları ve kanla beslenebilmek için kendilerini bağırsak duvarına sabitlerler. Bu bölgeden ayrıldıktan sonra pıhtılaşma önleyici salgıları nedeniyle kanama devam eder. Bu nedenle, köpeklerde kan kaybı ve buna bağlı anemi gelişir.

Soluk diş etleri ve halsizlik, aneminin yaygın belirtileridir. Bazı köpeklerde önemli kilo kaybı, kanlı ishal, soluk ve kuru tüyler ve büyüme geriliği görülebilir. Şiddetli durumlarda köpeklerde öksürük de görülür.

Köpeklerde iç parazit

Kancalı Kurt Teşhisi

Kancalı kurtlar, dışkı yüzdürme adı verilen bir teknikle dışkı örneğinin mikroskobik incelemesiyle teşhis edilir. Dışkı, parazit yumurtalarının çözeltinin üstüne çıkmasına ve yüzeyine yerleştirilmiş bir cam slayta yapışmasına neden olan bir çözelti ile karıştırılır. Günlük üretilen çok sayıda yumurta olduğu ve yumurtaların kendine has bir görünümü olduğu için kancalı kurt enfeksiyonları kolayca tespit edilir.

Kancalı Kurtlar insanlara bulaşır mı?

Yetişkin kancalı kurtlar insanları enfekte etmez; ancak larvalar insan derisine girebilir.  Bu durum kaşıntıya neden olur, ancak solucanlar yetişkinlere dönüşmez ve birkaç hafta içinde ölürler. Daha tehlikeli olan, kancalı kurt larvalarının vücutta göç ederek gözlere ve iç organlara zarar vermesidir. Buna kutanöz larva migrans denir.

Kampçılı Kurtlar

Kamçılı kurtlar, yaklaşık 6 mm uzunluğunda bağırsak parazitleridir. Sekumda (kalın bağırsağın ilk bölümünü oluşturan bir kese) ve köpeklerin kalın bağırsağında yaşarlar.

Köpeklerde bu parazitler; sulu, kanlı ishal, kilo kaybı ve genel halsizliğe neden olur.

Köpeklerde Bulaşma

Kamçı kurtları dışkıda mikroskobik yumurtalar geçirir. Yumurtalar kurumaya ve ısıya karşı oldukça dirençli oldukları için ortamda 5 yıla kadar canlı kalabilirler. Bir kez yumurtladıklarında, çevrede enfektif bir aşamaya olgunlaşırlar ve 10-60 gün içinde yeni bir köpeğe yeniden bulaşabilirler. Olgun yumurtalar köpek tarafından yutulur, yumurtadan çıkar ve daha sonra alt bağırsak yolunda yetişkinlere olgunlaşarak yaşam döngülerini tamamlar.

Teşhis

Kamçılı kurtlar, dışkının mikroskobik incelemesinde yumurta bulunmasıyla teşhis edilir. Ancak bu yumurtaları bulmak zordur. Bu parazitleri teşhis etmek için genellikle birden fazla dışkı örneği gerekir.

Dışkı numunesi negatif olsa bile, kronik kalın bağırsak ishali olan herhangi bir köpeklerde kampçılı kurt enfeksiyonu akılda tutulup hekiminizin kararıyla buna yönelik ilaçlar kullanılabilir.

Bu parazitler insanlara bulaşmaz.

Köpeklerde Kalp Kurdu

Kalp kurdu hastalığı veya dirofilariasis, ciddi ve ölümcül bir hastalıktır. Dirofilaria immitis olarak bilinen kan yoluyla bulaşan bir parazitten kaynaklanır.

Yetişkin kalp kurtları, enfekte köpeklerin kalbinde, pulmoner arterde ve bitişik büyük kan damarlarında bulunur. Nadiren, dolaşım sisteminin diğer bölümlerinde solucanlar bulunabilir. Dişi yetişkin kalp kurtları 15 – 36 cm uzunluğunda ve 3 mm genişliğinde olabilirler.

Yetişkin kalp kurtları beş yıla kadar yaşayabilir. Bu süre zarfında dişiler, mikrofilarya adı verilen milyonlarca yavru üretir . Bu mikrofilarya esas olarak kan dolaşımının küçük damarlarında yaşar.

Köpeklerde iç parazit

Kalp Kurdunun Bulaşma ve Yaşam Döngüsü

Kalp kurdunun yaşam döngüsü karmaşıktır; parazit, köpeklere sivrisinekler tarafından taşınır. Sivrisinek, kalp kurdunun yaşam döngüsünün ayrılmaz bir parçasıdır. 30 kadar sivrisinek türü kalp kurdu bulaştırabilir.

Yaşam döngüsü, dişi bir sivrisinek, enfekte olmuş bir köpeği ısırdığında ve bir kan yemeği sırasında mikrofilaryayı alarak başlar. Mikrofilarya sivrisineğin bağırsağında 10 ila 30 gün daha gelişir ve ardından ağız kısımlarına girer. Bu aşamada enfektif larvalardır ve bir köpeğe girdiklerinde olgunlaşmalarını tamamlayabilirler. Sivrisinek köpeği ısırdığında enfektif larvalar köpeğin vücuduna girer.

Bu enfektif larvalar kan dolaşımına göç eder ve kalbe ve bitişik kan damarlarına hareket eder, yetişkinlere olgunlaşır ve çiftleşirler.

Kalp Kurdunun Köpeklerde Sebep Olduğu Sorunlar

Köpeklerin klinik enfeksiyon belirtileri göstermesi genellikle birkaç yıl alır. Sonuç olarak, hastalık esas olarak iki ila sekiz yaşındaki köpeklerde teşhis edilir. Bir yaşından küçük köpeklerde hastalık nadirdir, çünkü mikroflaryaların enfeksiyondan sonra yetişkin kalp kurtlarına dönüşmesi 5 ila 7 ay sürer. Ne yazık ki, klinik belirtiler görüldüğünde hastalık genellikle oldukça ilerlemiştir.

Yetişkin kalp kurtları. Yetişkin kalp kurtları, kalbi ve pulmoner arter de dahil olmak üzere kalpten çıkan ana kan damarlarını tıkayarak hastalığa neden olur. Ayrıca kalpteki kapakçıkların işlevine de engel olurlar. Damarlarda tıkanıklığa neden olarak vücudun diğer organlarına kan akışını azaltırlar. Azalan kan akışı ve azalan oksijen iletimi organlarda sorunlara neden olabilir.

Kalp kurdu hastalığının belirtileri, mevcut yetişkin kurtların sayısına, konumuna, kurtların köpekte kaldığı sürenin uzunluğuna bağlıdır.

Kalp kurdu hastalığının en belirgin klinik belirtileri yumuşak, kuru öksürük, nefes darlığı ve halsizliktir. Veteriner hekiminiz bir stetoskopla göğsü dinlerken anormal akciğer ve kalp sesleri fark edebilir.

İlerlemiş vakalarda konjestif kalp yetmezliği, sıvı birikiminden dolayı karın ve bacakların şişmesine neden olabilir. Ayrıca kilo kaybı ve anemi görülebilir. Ağır şekilde enfekte olmuş köpekler, egzersiz veya heyecan sırasında aniden ölebilir.

Mikrofilarya (olgunlaşmamış kalp kurtları). Mikrofilarya vücutta dolaşır ancak esas olarak küçük kan damarlarında kalır. Mikrofilaryalar küçük damarlardaki kan akışını engelleyebilirler. Mikrofilarya öncelikle akciğerlere ve karaciğere zarar verir. Akciğer dokusunun tahrip olması öksürüğe neden olur. Karaciğer hasarı karaciğer sirozuna yol açabilir.

Çoğu durumda, kandan bakılan testler, kalp kurdu hastalığını teşhis edecektir. Veteriner hekiminiz bu testlerin dışında kan biyokimyası, genel kan sayımı ve röntgen çekmek isteyecektir. Bu testlerin sonucunda veteriner hekiminiz bir kalp uzmanı tarafından köpeğinize EKO çekilmesini tavsiye edecektir.

Kalp Kurdu Tedavisi

Birçok köpek, teşhis edildiği anda ilerlemiş kalp kurdu hastalığına sahiptir. Bu, kalp kurtlarının kalbe, akciğerlere, kan damarlarına, böbreklere ve karaciğere önemli ölçüde zarar verecek kadar uzun süredir var olduğu anlamına gelir.   Veteriner hekiminiz, ilerlemiş kalp kurdu hastalığı teşhisi konan köpekler için en iyi tedavi yaklaşımı konusunda size tavsiyede bulunacaktır.

Bu amaçla köpeğinizdeki parazitlerin yoğunluğuna göre ilaçla veya ameliyatla tedavi önerebilir. Bu karar EKO muayenesine göre verilir. Bu hastalığın ameliyatla da ilaçla da tedavisi ciddi riskler içerir. Bu sebeple bu hastaların kesinlikle uzman veteriner hekimler tarafından değerlendirilmesi gerekir.

köpeklerde iç parazit

 Köpeklerde İç Parazit Belirtileri

  • Karın şişliği
  • Aşırı gaz oluşumu
  • Kusma
  • İshal- Kanlı ishal
  • Anemi (Kansızlık)
  • Kilo kaybı

Köpeklerde İç parazit Tedavisi

Köpeğinizde tespit edilen iç parazitin türüne göre veteriner hekiminiz kullanacağı ilaca ve uygulama sıklığına karar verecektir. Veteriner hekiminizin belirlediği tedavi sırasında sizlere düşen köpeğinizin dışkısını takip etmektir. Dışkısını çıplak gözle inceleyerek yukarıda bahsedilen parazitleri aramalı ve gördüğünüzde veteriner hekiminize bilgi vermelisiniz. Bu amaçla piyasada Drontal, Caniverm, Tenizol, Endopet vs gibi iç parazit ilaçları kullanılır. Bu ilaçlar hap şeklindedir. Kusmaya sebep olabileceğinden köpeğinize tok karnına verilmesi tavsiye edilir.

İç parazitleri Önleme

Tüm köpek yavrularına önlem amaçlı eve alınmadan önce iç parazit ilacı verilmelidir. Özellikle yavru köpeklerde bu ilaçlar yan etkilere sebep olabileceğinden mutlaka veteriner hekiminize danışarak ilaç alınız. İlaç uygulamasını takiben bir hafta kadar dışkısını takip etmelisiniz.  Bu ilaçlar köpeğinizde parazit varsa öldürecek ve dışkıyla atılmasını sağlayacaktır.

İnsanlara bulaşmanın önlenmesi için;

Özellikle bahçelerde, oyun alanlarında ve halka açık parklarda köpek dışkısının derhal atılması gerekir. Çocuklar için sıkı hijyen önemlidir. Çocukların potansiyel olarak kontamine ortamlarda oynamasına izin vermeyin. İnsan enfeksiyonlarını önlemek için sık el yıkamak çok önemlidir.

Sıkça Sorulan Sorular

Evet yavru köpeklere de iç parazit bulaşabilir. Genellikle eve alınmadan önce parazit kapmışlardır bu sebeple ilk geldikleri zaman parazit ilacı vermek ve dışkı kontrolleri yapmak önemlidir.

Daha nadir olarak görülen kalp kurdu gibi parazitlerin dışındaki parazitler yetişkin köpekler için çoğunlukla ölümcül değildir. Ancak yavru köpekler için öldürücü olabildiğinden bu konuda dikkatli olmak gerekir.

Bu amaçla köpeklere 2 ayda bir düzenli olarak iç parazit ilacı kullanılmalıdır. Unutmayın bazı parazitler köpeğinizde hiçbir soruna neden olmasa da sizin için ciddi sorunlara sebep olabilir.

Bu amaçla iç parazit hapları kullanılır. Piyasadaki ilaç isimleri; Caniverm, drontal, endopet ve tenizol tablet vb.

İç parazit ilacı olarak mutlaka hap tercih ediniz. İğne şeklindeki ilaçları düzenli uygulamak köpeğinizde ciddi sorunlara sebep olabilir.

Yorum & Görüşünüzü Bildirin.

Yorumlar

Henüz yorum yapılmadı.