Kedilerde karaciğer hastalığı: Nedenleri, belirtileri

12 Ekim 2021
48
Kedilerde karaciğer hastalığı: Nedenleri, belirtileri

Vücut için önemli hormonların, enzimlerin yapı taşı olan proteinlerin üretimi, bazı vitaminlerin(A, D, E, K vit) ve demirin depolanması, kanın pıhtılaşması, karbonhidrat ve yağların metabolizması için gerekli olan malzemelerin üretilmesi ve vücut için  toksik maddelerin detoksifikasyonu dahil olmak üzere pek çok sorumluluğa sahip olan karaciğer; hastalıklara karşı hassas bir organdır. Dolayısıyla kedinizin en hızlı şekilde tedavi edilebilmesi için teşhisin erken konulması önemlidir. Buna bağlı olarak hastalığın semptomlarını da bilmek gerekiyor. Kedilerde rastlanan karaciğer hastalıklarını ve nasıl teşhis edildiklerine dair öğrenmeniz gereken tüm bilgiyi bu makalemizde bulabilirsiniz.

Karaciğer Ne Yapar?

Yaşamı idame ettirebilmek için büyük önem taşıyor olup zararlı ilaç ve kimyasal gibi atıkların vücuttan atılması gibi görevleri vardır. Yağ, protein ve karbonhidratların kullanılmasıyla metabolizmayı kontrol altında tutar. Yiyeceklerin sindirimine yardımcı olan safra sıvısını üretir. Kan pıhtılaşma faktörlerini üreterek kanın pıhtılaşmasında önemli bir rol oynar.

Karaciğer Hastalıkları

Akut Karaciğer Yetmezliği

Akut yetmezlik, hepatik ensefalopati ve pıhtılaşma anormallikleri ile beraber geliştiği vakit aniden karaciğerde işlev kaybı meydana gelir. Bu sağlıklı bir karaciğerin birden yaralanması ya da hali hazırda hasta olan karaciğere ek bir rahatsızlığın eklenmesi ile ortaya çıkabilir. Karaciğer yenilenene kadar acil olarak tedavi edilmesi gerekir. Karaciğer yetmezliğine sebep olan neden belirlenmeli ve varsa mutlaka giderilmesi gerekir. Bu noktada veteriner hekiminize kedinizin aldığı bir ilacı ya da zehirlenmesine yol açabilecek her türlü bilgiyi vermelisiniz. Tedavisinde intravenöz sıvılar, vitamin takviyesi, diyet değişiklikleri, antibiyotikler ve bazı karaciğer destek ilaçları kullanılabilir.

Hepatik Lipidoz

Karaciğer hastalıkları arasında en sık rastlanan hepatik lipidoz, şişman kediler yemeyi birden bıraktığı zaman çok hızlı bir şekilde şekillenebilir. Kedinizin hayatını ciddi şekilde tehdit etse de, tedavi edilebilir olduğunu söylemek mümkündür fakat ciddi bir uğraş gerektiğini söylemeliyiz. Hepatik Lipidoz hastalığını engellemek için kedinizin kilosunu ve beslenme alışkanlıklarını gözlemleyin. Özellikle obez kediler tehlike altında olup 24 saatten fazla yemek yemeyen kediniz için veteriner hekiminiz ile iletişime geçin.

İltihaplı Karaciğer Hastalığı

Kedilerde görülen en yaygın ikinci karaciğer hastalığı olan inflamatuar karaciğer hastalığı, kolanjit/kolanjiyohepatit sendromu ve lenfositik portal hepatit olarak iki tiptir:

Kedi Kolanjiti/Kolanjiohepatit Sendromu

Kolanjit, safra kanallarının iltihaplanması olarak tanımlanırken kolanjiohepatit ise karaciğer dokusuna uzanan safra yollarının iltihaplanması olarak tanımlanmaktadır. İkisi arasındaki fark, iltihabın karaciğerdeki konumuna bağlıdır. Bu hastalığa sahip olan kedilerde genellikle iltihaplı bağırsak hastalığı, pankreatit ve böbrek hastalığı gibi rahatsızlıklar da görülebilir. Ek olarak  bakteriyel enfeksiyonlar, kan zehirlenmesi, safra kesesi iltihabı, safra taşları, karaciğer parazitleri, tümörler ve safra kanallarının malformasyonları ya da tıkanıklıklar da meydana gelebilir. Kan tahlili yapılarak ve ultrasonografi çekilerek teşhis edilebileceği gibi tanı kesin olarak biyopsi sonucunda konulabilir.

Kronik olarak görülen bu hastalık genellikle aniden gelişir ve kendini net şekilde belli eder. Semptomları arasında; ateş, karaciğer büyümesi, karın ağrısı, sarılık, uyuşukluk, kusma, iştahsızlık ve kilo kaybı yer alır. Daha çok genç ve orta yaşlı yetişkin kedilerde ortaya çıkar. Dehidrasyonu yok etmek için sıvı, bakteriyel enfeksiyonları tedavi etmek için ise 2 ila 3 ay kadar antibiyotik kullanımı gerekebilmektedir. Karaciğerin korunması adına ilaçlar, vitamin takviyesi ve beslenme desteğine ihtiyaç duyulur. Fakat karaciğer ile safra kesesi arasında tıkanıklık meydana gelmiş ise cerrahi işlem uygulanması gerekmektedir.

Kronik olmayan kolanjit/kolanjiyohepatit karaciğer hastalığı, orta ve yaşlı kedilerde kendini gösterir. Bu hastalığa sahip olan kediler teşhis edilmeden belki aylar belki de yıllar öncesinde hastalığa yakalanırlar. Semptomları arasında; aralıklı olarak kusma, ishal, iştahta düzensizlik, saklanma davranışları ve gelip giden sarılık sayılabilir. Siroza dönüşme ihtimali vardır ancak yaygın olarak görülmez. Tedavisi için damar içi sıvı alımı, antibiyotik, vitamin ve gerekli görülen ilaçlar kullanılır.

Lenfositik Portal Hepatit

Safra yollarının dahil olmadığı karaciğerin enflamatuar hastalığı olarak tanımlanan lenfositik portal hepatitin belirli bir nedeni yoktur. Fakat sindirim sisteminden karaciğere gelen organizmaların bağışıklık hücrelerine verdiği bir reaksiyon olarak değerlendirilebilir.

Kedilerde Karaciğer Hastalığının Nedenleri

Karaciğer hastalığına neden olabilecek durumlar aşağıdaki gibidir:

  • Enfeksiyon
  • Parazitler
  • Sıcak çarpması
  • Akut pankreatit
  • İnflamatuar Bağırsak Hastalığı
  • Karaciğerde yaralanma
  • Ani kilo kayıpları
  • Zehirlenme

Kedilerde Karaciğer Hastalığının Belirtileri

Karaciğer hastalığı belirtileri altında yatan nedenlere bağlı olarak, bu hastalıktan muzdarip olan kedilerde aşağıda yazan durumlardan bir ya da daha fazlası görülebilir:

  • İshal
  • İştah kaybı
  • Kilo kaybı
  • Sarılık
  • Kusma
  • Susuzluk
  • Diş etlerinin soluk olması
  • Kas erimesi
  • Aşırı salya
  • Karın şişmesi
  • İdrarın koyu renkli olması
  • Mide ülseri
  • İdrara çıkma
  • Karında sıvı birikmesi
  • Sindirim sistemi kanaması
  • Davranışsal değişiklikler
  • Deprasyon
  • Letarji
  • Karaciğer boyutunda değişim

Kedilerde Karaciğer Hastalığının Teşhisi

Kedideki karaciğer hastalığına yol açan sorunun teşhis edilmesi veteriner hekiminizin diyet değişikliği, ilaç desteği, evde ya da çevresinde yaşanan değişimler, iştah ve tıbbi geçmiş ile alakalı detaylı öyküyü öğrenmesinden geçer. İlk etapta bir kan testi yapılarak karaciğer ve diğer organların değerlendirilmesi yapılacaktır. Akabinde teşhise yarar sağlayacak olan röntgen, karın ultrasonu ve idrar tahlili de istenebilir. Ancak karaciğer hastalığının en doğru tespiti karaciğerden biyopsi yapmak için küçük bir doku parçasının alınması olacaktır. Bu yöntem veteriner hekiminizin kediniz için en iyi tedaviyi belirlemesinde önemli rol oynar.

Kedilerde Karaciğer Hastalığı Tedavisi

Spesifik karaciğer hastalığının teşhis edilmesi akabinde en iyi tedavi alternatiflerinin belirlenmesi açısından önemli rol oynar. Beslenme yönünden destek olunması da dahil olmak üzere yarar sağlayan tedavi yöntemleri mevcuttur. Karaciğer hastalığına sahip olan kedinizin diyetini değiştirmeden önce mutlaka veteriner hekiminize danışmalısınız. Tedavi kedinizin belirtilerine göre değişim göstermektedir. Hafif belirtilere sahip olan kedilerin hastanede yatarak tedavi edilmesine gerek yoktur. Ancak dehidrasyon, kilo kaybı ve iştah kapanması belirtilerinde hastaneye yatırılması gerekir. Burada kedinizin su ihtiyacı, beslenmesi, içmesi gereken ilaçlar alması sağlanırken yakından gözlemlenir.

  • Stabilizasyon: Eğer hastalık ilerlemiş ise ya da akut belirtiler varsa, durumu stabilize etmek için yoğun olarak yatılı bakım ve tedaviye ihtiyaç duyulacaktır. Elektrolit dengesizliklerin hemen giderilmesi gerekir. Sıvı tedavisi ve  B-kompleks vitaminleri, tiamin ve kobalamin takviyeleri verilmesi yüksek olasılıktadır.
  • Gıda desteği: Eğer kedinin beslenmesi yetersiz ise veteriner hekiminiz iştah açıcı bir ilaç verebilir. Şırınga ya da beslenme tüpü ile mama verilir. Bu destek kedi kendi başına gerekli kaloriyi tüketebilene kadar bir zaman devam eder.
  • Reçeteli ilaçlar: Hastalığın altında yatan sebeplere bağlı olarak, enfeksiyonu tedavi etmek ve iltihabı aza indirgemek adına antibiyotikler veya kortikosteroidler verilebilir.
  • Diyet değişiklikleri: Taburcu edilen kedi için işlenecek olan yağ, protein, karbonhidrat ve ilaç miktarı azaltılarak karaciğer üzerindeki stresi en aza indirmek hedeflenecektir. Bu da proteini orta seviyeli, kalorisi fazla, kolay sindirilebilen ve düşük sodyum bakır içeriğine sahip bir diyet ile sağlanabilir. Sistemin stresinin azalması için sık sık ve küçük öğünler halinde verilmelidir. Akabinde devam eden diyet takviyeleri veteriner hekiminiz tarafından verilecektir.

Sıkça Sorulan Sorular

Hepatik lipidozun neden olabileceği karaciğer hastalıklarının yaratabileceği sorunlar; stres, obezite, anoreksi, diyet değişikliği, beslenme yetersizlikleri, diyabet ve hipertiroidizmdir. Hepatik lipidoz olan bir kedi, yakın dönem içerisinde hatrı sayılır miktarda kilo verir, iştahı azalır. Bu kediler genellikle şişmandır.

Karaciğer hastalığının tedavisindeki odak nokta beslenme takviyesidir. Hastaneye yatan kedilerin çoğunluğu kendileri yerine getirebilene kadar  besleme tüpü ile özel olarak beslenir. Bu süreç ayları bulabilir.

İyileşme oranı oldukça yüksek olup genellikle 3 ila 6 hafta içerisinde ortadan kalkar.

Yaygın olarak enfeksiyöz ajanlar veya toksinler , karaciğere ve çevre dokulara zayıf sıvı akışı), nefes alamama, karaciğere zarar veren ilaçlar ya da kimyasallar sebep olur.

İntravenöz sıvılar, vitamin desteği, diyet değişiklikleri, antibiyotikler ve karaciğer ilaçları kullanılabilir.

Net tanı karaciğerden alınan küçük bir parçaya yapılan biyopsi ile konulur. Bunun yanında spesifik nedenin öğrenilmesi, bir sonraki adım olan tedavi süreci için büyük önem arz eder.

Karaciğer hücrelerinin içerisine ve etrafına depolanan yağ, organın fonksiyonlarını yerine getirme konusunda risk meydana getirir. Gözlerin beyazında ya da derisinde sarı renk görüldüğü zaman kedide sarılık olduğuna işaret eder. Eğer hastalık hızlı ve agresif biçimde tedavi edilmez ise ölüm ile neticelenebilir.

Kedinizin obez olmaması ve alması gereken ölçüde yemesi önemlidir.

Nasıl ki diyette yapılan değişiklikler, diyabet, böbrek hastalığı, kanser, kilo verme girişimleri ve kaybolma gibi sorunlar ile mücadele eden bir kedide göreülebiliyorsa, stres altındaki bir kedide görülmesi olasıdır. Bilhassa orta yaşlı kedilere etki eder.

Yorum & Görüşünüzü Bildirin.

Yorumlar

Henüz yorum yapılmadı.