Kedilerde kusma eylemi pek çok sebepten kaynaklanabilmektedir. Zehirlenme, yabancı cisim yeme, gastrit, karaciğer yetmezliği, böbrek yetmezliği, idrar yolu hastalıkları, şeker hastalığı ve sindirim kanalında tüy yumağı oluşması bunlardan sadece bazılarıdır. Genel olarak görülen belirtiler arasında salya artışı (mide bulantısının belirtilerindendir), yemek yemeye karşı isteksizlik ve halsizlik vardır. Bunların yanında sürekli devam eden kusmalar sonucu kediniz susuz kalabilir ve kilo kaybedebilir. Böyle durumlarda izlemeniz gereken adımları ve önlemek için yapabileceklerinizi bu makalede bulabilirsiniz.

Kediler Neden Kusar?

Mama Yerken Kusan Kedi

Genelde ara ara tekrarlayan ve şiddetli olmayan kusmalar için tüy yumakları sebep gösterilir. Kedilerin kusmasının tek neden bu değildir ve nedeninin araştırılması önemlidir. Yapılan ani mama değişimleri, alerjiyi tetikleyecek yabancı besinlerin yenmesi, kedi parazitleri, sindirim sisteminde enfeksiyon, birtakım hormonsal değişimler, mide ve bağırsaklarda tıkanıklık ve duygusal problemler kusmayı tetikleyebilir. Kusmayı tetikleyecek etkenlerden bazlarını aşağıda belirttik;

  • Çok Hızlı Yemek: Kedilerin bazı zamanlarda çok hızlı yemek yeme gibi huyları vardır. Bu sebeple mideleri fazla genişlediği zaman beyine gönderilen sinyal sonucunda kusabilirler. Bu gerçek bir kusma olmayabilir. Vücuda hızlıca alınan gıdalar yemek borusunda birikip regürgitasyon dediğimiz ve kusmaya benzeyen bir durumla sonuçlanabilir. Böyle bir durumda kediler yemek borusunda biriken sıvı veya yiyeceği kusarlar. Regurgitasyonun kusmadan ayrımı veteriner hekiminizin teşhise ulaşması için çok önemlidir. Eğer kediniz için yavaş yeme konusunda zorlanıyorsanız veteriner hekiminiz ile iletişime geçmenizde yarar olacaktır.
  • Merak: Kedilerin meraklı canlılar olduğunu bilmeyen ya da şahit olmayan yoktur diye düşünüyorum. Tuvalet kağıdı, çim, halı gibi yabancı maddeleri yediklerinde bunları sindirebilir ve ardından kusabilirler. Kedinizin sindirim sisteminin yabancı maddelerden temizlenmesi adına gerçekleşen kusmanın amacı koruyucu bir kalkan oluşturmaktır. Bu tür maddelere karşı olan merak her zaman iyi sonuçlanmayabilir. Zira kedilerin çok fazla sevdikleri ip veya oyuncak parçaları mide ya da bağırsaklarına yerleşerek devamlı olarak kusmaya ve çok şiddetli problemlere yol açabilir. Kedinizin yabancı cisim yediğini gördüyseniz veya şüphe ediyorsanız vakit kaybetmeden veteriner hekiminizi ziyaret etmeniz gerekmektedir.
  • Tüy Yumağı: Kediler günlerinin büyük bir çoğunluğunda kendilerini yalayarak temizlerler. Dillerine takılan tüyleri geri çıkaramayıp yuttukları için mide ve bağırsaklarında tüyler birikebilir. Bu tüylerden bazıları bağırsaklarla vücuttan uzaklaştırılırken bazıları sindirilmeden midede kalır ve yumak haline gelir. Bu yumaklar kusarak vücuttan uzaklaştırılır. Bu tür kusmalar için endişe etmenize gerek yoktur. Fakat çok sık aralıklarla tekrarlıyorsa, veteriner hekiminize başvurarak tüy yumaklarının daha rahat çıkışını sağlayan ilaçlar hakkında bilgi alabilir veya altta yatan başka bir neden olup olmadığını öğrenebilirsiniz.
  • Gastroenterit: Diyetlerde yaşanan istikrarsızlık, zehirli besinler, ilaçların yan etkisi gibi sebeplerin bir neticesi olarak karşımıza çıkan sindirim sistemi rahatsızlıklarından biri de gastroenteritlerdir. Gastroenterit sindirim sisteminde oluşan yangıyı ifade etmektedir ve bu rahatsızlıkların bir göstergisi olarak kusma gerçekleşebilir. Kimi zaman hafif atlatılırken kimi zaman da ciddi problemlere neden olacağı için ilaç tedavisine gerek duyulabilmektedir.
  • Gıda Alerjileri ve İnflamatuar Bağırsak Hastalığı: Kedilerin alerjik reaksiyon göstermesini tetikleyen bir besin tüketmeleri halinde kusmaya neden olacak sindirim sistemi yangısı oluşabilir. Alerjik reaksiyonu oluşturan nedenin tam olarak bulunması çok zor olabilir. Kusmayla beraber bağırsaklarda oluşabilecek emilim bozukluğundan dolayı ishal de görülebilir.
  • Sistemik Hastalıklar: Kedinizde meydana gelebilecek olan böbrek hastalığı, pankreatit ve hipertiroidizm gibi sistemik hastalıkların neden olabileceği şeylerden biri de mide bulantısı ve kusmadır. Bu gibi hastalıkların sebep olduğu kusmaların araştırılarak asıl nedenin teşhis edilmesi ve teşhise bağlı ömür boyu tedavi gerekebilmektedir.
  • Parazitler: Yavru kedilerde yaygın olarak görülmekle birlikte, her yaştaki kedide görülmesi gayet olası bir durumdur. Kimi zaman kusmuğun içerisinde bile solucan görebilirsiniz. Bunun kesin çözümü parazitlerden kurtulmaktır. Kedilerinizin düzenli olarak parazit tedavilerinin yapılması bu tür kusmaların önüne geçilebilir.
  • Kanser: Sindirim sisteminde görülen kanserler kedilerde oldukça fazladır. Sindirim sistemine yayılan kanserler kusmaya neden olabilir. Vücutta görülen diğer kanserler de mide bulantısı, halsizlik, rahatsızlık ve kusma gibi sonuçlar doğurabilir.

Kusma Nedeni Nasıl Teşhis Edilir?

Kusma pek çok sorundan kaynaklanabileceği için kaynağını tespit etmek zor olacaktır. Akut kusmalar genellikle geçici olduğu için uygulanan semptomatik tedavi ile üstesinden gelinebilir. Ancak altında yatan ciddi sağlık sorunlarını belirlemek için bir araştırma yapılması gerekir. Hangi sebeple kusmanın gerçekleştiğini anlamak için ilk adım, aşağıda belirtmiş olduğum soruların cevaplarına hakim olmanızdır.  İşte olası bir veteriner ziyaretinde cevaplamanız gereken sorular;

  • Kediniz bitki veya besin zehirlenmesi yaşadı mı?
  • Kusmanın başlangıç tarihi ne zaman?
  • Kediniz her zamanki diyet ile mi besleniyor?
  • Kediniz dışarı çıkıyor ve avlanıyor mu?
  • Kusmukta ne görüyorsunuz?
  • Kusmuğun rengi nasıl?
  • Kediniz ilaç kullanıyor mu?
  • İshal meydana geliyor mu?
  • Kediniz yemek yiyor mu?
  • Kusma eylemi tam olarak ne zaman gerçekleşiyor? (Yemek yedikten sonra mı yoksa başka zaman diliminde mi?)
  • Kediniz kilo veriyor mu?
  • Kediniz çok sıvı tüketiyor mu/ idrara çıkıyor mu?
  • Kediniz ip gibi yabancı ve tehlikeli cisimler ile oynuyor mu?

Bu sorulara vereceğiniz cevaplar doğrultusunda veteriner hekiminiz bir fikre sahip olacaktır. Ancak yine de kusmanın neden kaynaklandığına dair net bir cevap vermesi güçtür. Yine de bu soruların cevapları, nereden başlayacağına dair iyi bir başlangıç noktası verecektir.

Kedi Kusmuğunun Rengi ve Kaynaklandığı Rahatsızlıklar

Kusmuk Rengi Sebep Olan Rahatsızlıklar
Sarı Kusmuk Bu kusmuk safradır. Karaciğer hastalıklarına işaret eder. Daha çok aç karnına meydana gelir ya da kedinizin tükettiği sarı bir besinden de kaynaklanabilir.
Açık Renk Kusmuk Yemek borusu ya da karın açlığından kaynaklanabilir.
Beyaz Köpüklü Kusmuk Açık renk kusmuk ile aynı sebepten kaynaklanarak aç karın veya yemek borusundan meydana gelebilir.
Kahverengi/Kokulu Kusmuk Mide kanamasında ve yaygın olarak da ülserlerde görülmektedir. Sindirim sisteminin üst bölgelerinde yaşanan kanama veya kokulu yiyecek tüketiminde olur.
Kusmukta Sindirilmeyen Yiyecekler Mideden hiç çıkmayan yiyeceklerdir. Gıdaya karşı intoleranslar, alerjiler, tıkanıklıklar ya da sindirim sisteminin tahrişinde görülür.
Kanlı Kusmuk Mideden, yemek borusundan veya ağızdan gelir.

Ne Zaman Endişe Etmelisiniz?

Tüy yumağı kusmalarının kedilerin doğası gereği normal bir durum olduğundan bahsetmiştik. Fakat kusmanın sıklığı, hacmi ve kıvamı gibi etkenlerin değişim göstermesi bazı durumlarda endişe verici olabilir. Kusmaya bağlı olarak aşağıdaki belirtmiş olduğum semptomları fark ederseniz endişe etmeniz gerekir.

• İştahta yaşanan kayıp
Letarji (Halsizlik)
Ateş
• İshal
• Tüy kalitesinde bozulma
• Sağlık ve davranışlardaki birtakım değişiklikler

Kedinizin Kusmasını Önleme

Kedinizin Daha Yavaş Yemesine Yardımcı Olun

Mamaya bakan kedi

Basit ancak ilk adım için oldukça önleyicidir. Daha yavaş ve daha az yemesini sağlamak adına kedinizi daha küçük porsiyonlarla besleyin. Eğer evde birden fazla kedi besliyorsanız, farklı zaman dilimlerinde ve farklı noktalarda beslemeye dikkat ederek kedileriniz arasında rekabet oluşmasının önüne geçebilirsiniz. Rekabet duygusu kedilerinizin yemek zamanlarında stres olmasına sebep olarak kusmalarını tetikleyen nedenlerdendir.

Kedinizin Diyetini Ayarlayın

Kusan kedinizin beslenme davranışlarını izleyerek tepkilerini kontrol edin. Kaliteli bir diyete geçmenizin ardından kedinizde yaşanan değişimi hemen fark edeceksiniz. Bu değişime kedinizi kademeli olarak alıştırın. Aynı besini tükettiğine emin olun. Yaş mamadan kuru mamaya geçerken de aynı yavaşlıkta olun ve ona biraz zaman tanıyın. Elbette ki yaş mama pek çok kedi için daha lezzetli bir mamadır. Kuru gıdaya geçiş yapacaksınız, içerisine bir miktar su ekleyerek ve az da olsa ısıtarak yemesini kolaylaştırabilirsiniz. Ölçülü ve kararında besleme konusuna bilhassa özen gösterin. Bu, kedinizin yaşı, cinsiyeti, cinsi, enerji seviyesi ve sağlık durumuna bağlı olarak değişkenlik gösterir. Bu noktada veteriner hekiminizin vereceği tavsiyelere uyun. Fazla porsiyonlarla beslemeniz kedinizi mutlu gibi gösterse de, zaman içerisinde kilo alarak obeziteye yol açacaktır.

Veteriner Muayenesi ve Yapılacak Testler

Atılacak bir sonraki adım veteriner hekiminizin ziyareti olacaktır. Hekiminizin yapacağı fiziksel muayene ile karın ağrısı, karın ya da farklı noktada kitleler, belirgin yabancı cisimler, kilo kaybı ve ateş gibi belirtiler gözlemlenebilir. Bu adım, kusmanın neyden kaynaklandığını belirlemek için önemlidir.

Karın Röntgeni ve Kan Testi

Gerektiği takdirde karın radyografileri, idrar ve kan tahlili yapılır. Radyografi sayesinde, fiziki muayane ile elde edilemeyen organların boyutları, şekillerindeki gariplikler, yabancı cisimler, tümörler, kabızlık gibi sorunlar tespit edilebilir. Kan testinde ise organ disfonksiyonu, diyabet ve hipertiroidizm gibi endokrin bozukluklar tespit edilirken, idrar testinde böbrek hastalığı ve idrar yolu enfeksiyonları kolaylıkla tespit edilebilir.

Ultrason ve Endoskopi

ultrason çekilen kedi

Röntgen her zaman yabancı cisim veya belli başlı birkaç sorun haricinde sorunu net bir şekilde teşhis etmediği için ultrason yardımı ile bağırsaklarda yabancı cisimlerin varlığı tespit edilebilir. Buna ek olarak veteriner hekiminiz tarafından mideye, üst bağırsaklara ve kolona bakmak için endoskopi tavsiye edilebilir. Endoskopi sayesinde midede x-ışınlarının göremediği yabancı cisimler kolaylıkla görülebileceği gibi bu cisimleri çıkartmak içinde kullanılır. Bu mide ve üst bağırsakların astarının görüntülenmesini sağlar ve üst gastrointestinal sistemden örnekler toplamak için yaygın olarak kullanılan yararlı bir yöntemdir.

Keşif Ameliyatı

Yukarıda bahsettiğim yöntemler ile teşhis edilemeyen durumlarda, keşif ameliyatı gerekebilir. Bu ameliyat kusma nedeninin diğer teşhis yöntemleriyle belirlenemediği durumlarda uygulanmaktadır. Bu yöntemde bir yabancı cisim ile karşılaşıldığı takdirde hem teşhis konulmuş hem de tedavisi yapılmış oluyor. Eğer yabancı cisime rastlanmazsa biyopsi için parça alınabiliyor. Yaygın olarak tespiti yapılan hastalık ise inflamatuar bağırsak hastalığı veya kanser oluyor.

Tedavi Yöntemleri

ilaçlara bakan kedi

Kusmanın kaynaklandığı sebebe bağlı olarak tedavisi büyük ölçüde değişim gösterebilir. Bunlar bazıları:

Sıvılar

Fiziki muayenede bir terslik görülmezse ve kedinizin geçmişindeki herhangi bir sağlık sorunu baş göstermiyorsa bu durumda veteriner hekiminiz deri altından sıvı uygulayarak tedavi yapabilir. Kedinizde bir dehidrasyon sorunu yoksa dahi bu adım önemlidir. Kusan bir kedinin kaybettiği sıvıyı yerine koymak gerekir. Hangi sorundan kaynaklanırsa kaynaklansın çoğu zaman kusma eyleminde bulunan kedilere sıvı takviyesi yapılır. Kediniz eğer fazla susuz kalmış ve zayıf ise genel olarak damar içi sıvılar tavsiye edilmektedir. Sıvıyı vücuda vermenin direkt yolu bu yöntem olup böylelikle gün içerisinde fazlaca verilebilir. Kediniz bu süreçte hastanede gözlem altında kalmalıdır.

Kusmayı Engelleyen İlaç

Yine yaygın olarak kullanılan tedaviler arasında yer alan ilaçlar, kusmayı durdurmaya yöneliktir. Dolayısı ile sıvı kaybı da azalacaktır. Bu ilaçlar sayesinde karın rahatsızlığı giderilir ve kedinizin yeniden yemesine yardımcı olur.  Antiemetiklerin yanında ek olarak bir ağrı kesici ilaç eklenerek kedinizin rahatlaması sağlanabilir.

Sıkça Sorulan Sorular

Kedimin Kusması Konusunda Ne Zaman Endişelenmeliyim?

Kusma eğer ki 2 ya da 3 gün boyunca ikişer defa olursa ciddi bir sorunun meydana gelmesi olasıdır. Kediniz bu süreçte iştah kaybı, mide ağrısı, öğürme gibi eylemler gerçekleştiriyorsa ve kusmuğunda kan varsa veteriner hekiminize başvurmanız gerekiyor.

Bir Kedinin Kusması Normal Mi?

Kedilerin kusmaları bilinen yaygın bir durumdur. Fakat normal olduğunu söylemek mümkün değilken her zaman tedavi edilmesi de gerekmez.

Kedim Kusarsa Ne Yapmalıyım?

Kusmadan önce farklı bir mamaya geçtiyseniz bunu kullanmayı bırakın. Eski mamasını kullanmaya bir süre daha devam edin. Eski mamanız elinizde yoksa sindirimi daha kolay mamaları veteriner hekiminizle iletişime geçerek deneyebilirsiniz. Kedinizin su kaybını önlemek için birçok yere su kabı koyarak su içmeye teşvik edin. Bu süreçte az yağlı ve pişmiş yiyecekleri tercih edebilirsiniz. Düzelme olursa kademeli olarak normal rutininize geri dönebilirsiniz.

Bir Kedinin Her Gün Kusması Normal Mi?

Kedinin her gün veya ayda birkaç defa kusması normal karşılanacak bir durum değildir. Ancak tüy yumağı gibi basit bir kusma gerçekleştiriyorsa çok önemsenmeyebilir. Kedinizin toksik madde tükettiğine veya önemli sağlık sorunlarına işaret edebilir.

Kedime Kusmaması İçin Evde Herhangi Bir Şey Verebilir Miyim?

Hayır, kedinizin kusmasını engelleyecek bir ilaç reçetesiz olarak satılmamaktadır. Bu nedenle kedinize evde herhangi bir şey veremezsiniz. Ancak kediniz kusmaya başladıysa birkaç saat su ve yiyecek vermeyerek yardımcı olabilirsiniz.

Kedim Kustuktan Ne Zaman Kadar Sonra Tekrar Besleyebilirim?

Belirli bir saat geçtikten sonra normal rutininizin % 25’i kadar vermeyi deneyin. Akabinde önünüzdeki 24 saat içerisinde miktarı yavaşça artırın. Tekrar kusarsa veteriner hekiminize başvurun.

Kedimin Kusacağını Nasıl Anlarım?

Huzursuzluk, aşırı tükürük salgılanması ya da dudaklarını yalaması kedinizin kusmaya hazırlandığının bir göstergesi olabilir. Kusma sürecinde kedinizin karın kasları kuvvetli biçimde kasılır ve bu da onun için rahatsızlık verici olabilir.

Akut Kusmayı Nasıl Tedavi Edebilirim?

Herhangi bir ilaç vermeden ya da beslenme değişikliği yapmadan önce veteriner hekiminiz ile görüşün. Genel olarak alacağınız cevap kedinizi sindirimi kolay, yumuşak bir diyetle beslemeniz olacaktır. Dehidrasyonun önüne geçmek için her daim taze su bulundurmanız da gerekir.

Bu Makale İlginizi Çekiyor Olabilir