Pankreatit, pankreas adı verilen organın iltihaplanmasıyla karakterize bir hastalıktır. Bu hastalık, insanları etkileyebildiği gibi kedi dostlarımızı da olumsuz yönde etkileyebilmektedir. Oldukça acı verici bir hastalık olan pankreatit, yaşamı tehdit edecek seviyede dahi olabilir. Kedilerde pankreas iltihabına dair bilinmeyen pek çok şey olsa da veteriner tıp zamanla bu konuda oldukça gelişmiştir ve pankreatiti önlemenin, tedavi etmenin pek çok yolu bulunmuştur. 

Peki nedir bu pankreatit? 

Pankreatit kelime karşılığı ile pankreas iltihabı, adından da anlaşılabileceği üzere pankreasın iltihaplanmasıdır. Pankreasın iltihaplanma durumu, kedilerde ağrı ve sindirim sorunu gibi pek çok rahatsızlığa yol açar. 

Kedilerin karın boşluğunda, midenin yanında konumlanan pankreas; ince, uzun ve pembemsi bir organdır. Pankreas, endokrin işlevlerine yardımcı olmanın yanı sıra çeşitli enzimler sayesinde sindirim sisteminin düzgün çalışmasına da yardımcı olur. Bir kedide pankreatit geliştiğinde ise pankreasın işlevselliği bozulur ve karnın diğer bölümlerinde ikincil sorunlar meydana gelebilir. Oluşabilecek sorunlar genellikle safra kesesi, karaciğer veya bağırsaklarla ilgili hastalıkları kapsar. 

Pankreatitin akut ve kronik olmak üzere iki tipi bulunur. Akut pankreatit aniden ve hızlı bir şekilde ortaya çıkıp günlerce sürebilirken; kronik pankreatit aylar, hatta yıllar dahi sürebilir. Kedilerde genellikle akut pankreatite rastlanır ve bu durum pankreasın işlevselliğini ciddi anlamda bozar. Akut pankreatit geçiren kedilerde bu durumun daha sonradan kronik iltihaba dönüşmesi rastlanan bir durumdur. Kronik pankreatite yakalanan kediler, hayatlarının belirli dönemlerinde düzenli olarak bu hastalığa dair semptom geliştirirler. 

Kedilerde pankreatit belirtileri nelerdir? 

Karın ağrısı: Kedinizde karın ağrısı olup olmadığını anlamanın en iyi yollarından biri onu kucağınıza almaktır. Kediniz kucağınızdayken ağlama tarzında miyavlayabilir, tıslayabilir ya da kucağınızdan inmeye çalışabilir. Hekiminiz kedi dostunuzu muayene ederken hassas veya ağrılı bir noktaya değinirse, kedinizin vereceği gergin tepkiler semptomu destekleyecektir. 

Kusma: Bir kedi çeşitli nedenlerle kusabilir ve bu semptom yalnızca pankreatite has bir durum değildir. Fakat kedinizin karın ağrısı veya pankreatite bağlı gelişebilecek ikincil sorunlar nedeniyle de kusma ihtimali vardır. 

Kilo kaybı: Pankreatit geçiren kediler kusma, ishal ve iştahsızlık gibi semptomlara bağlı olarak kilo kaybı yaşayabilirler. 

İshal: Pankreatitli kedilerde en sık görülen semptomlardan biri de ishaldir zira pankreas sindirim sisteminin önemli elemanlarından biridir. 

Dehidrasyon (sıvı kaybı): Pankreatit geçiren bir kedi, halsiz olduğu için su içmek istemeyebilir ve bunun yanı sıra ishal olabilir. Yetersiz sıvı tüketimi ve ishal durumunun birleşimi, kedilerde şiddetli dehidrasyona yol açabilmektedir. 

Ateş: Kedilerin vücut ısısı, pankreasa bağlı olarak yükselebilmektedir. 

Anoreksi: İyi hissetmeyen, karnı ağrıyan ve kusan bir kedi genellikle iştahsız olur ve herhangi bir şey yemek istemez. 

Ölüm: Bu madde elbette pankreatitin doğuracağı en aşırı sonuçlardan biridir. Fakat şiddetli bir akut pankreatit tablosu tedavi edilmediği takdirde, ölüme dahi sebebiyet verebilmektedir. 

Kedinizdeki ilgisizlik, saklanma isteği, gözlerini sürekli yumarak uzun süre tepkisizce oturma, yeme ve tuvalet alışkanlığında değişiklikler… Bu gibi durumları kesinlikle göz ardı etmemeli, kedi dostunuzu mutlaka bir veteriner hekime götürmelisiniz.

ateş ölçer ve kedi

Kedilerde pankreatitin nedenleri nelerdir?

Kedilerde pankreatitin gelişme nedenleri tam olarak bilinemese de çoğu yaş grubunda ve durumda karşılaşılabilir. Genellikle, kolanjiohepatit (karaciğer ve safra kanallarının iltihaplanması), inflamatuar bağırsak hastalıkları, safra kanalı tıkanıklığı, neoplasi, travma vb. durumlara bağlı olarak meydana gelebilmektedir. Bunu yanı sıra toksik madde alımı da kedilerde pankreatit riski yaratabilmektedir.

Kedilerde pankreatit nasıl teşhis edilir?

Pankreatit, fiziksel muayenenin yanı sıra kan testleriyle de teşhis edilebilmektedir. Alyuvar ve akyuvar sayımı, organ fonksiyon testleri ve FPLI (pankreas lipaz immünreaktivite testi) ile pankreatit tespit edilebilmektedir. Bunlara ek olarak hekiminiz duruma göre röntgen veya ultrason da önerebilir.

Kedilerde pankreatit nasıl tedavi edilir?

Bir kedinin akut pankreatit geliştirmesi durumunda, veteriner hekimin uygulayacağı tedavi planına bağlı kalmak çok önemlidir. Genellikle pankreasın dinlenip iyileşebilmesi için oral beslenme durdurulur ve intravenöz (damar içi) tedaviye başlanır. Kedinize, belirli semptomları kontrol altına almak amacıyla diğer ilaçların yanı sıra antibiyotik ve ağrı kesiciler de uygulanabilir. Kediniz tedavi süreci boyunca klinikte kalabilir. Pankreatit semptomlarının azalması ve yavaş yavaş kendine gelmesi durumunda da oral beslenmeye kademeli bir şekilde geçilecektir.

Kedinizde kronik pankreatit varsa, şiddetli nöbetlerde veteriner hekim müdahalesi gerekebilmektedir. Bu nöbetlerde kusmanın kontrol altına alınması, sıvı enjekte edilmesi veya oral yolla ilaç verilmesi gibi semptomatik tedaviler gerekebilir.

Pankreatit bulaşıcı mıdır?

Hayır, pankreatit bulaşıcı bir hastalık değildir. Hastalığın kaynağı esas olarak bilinemese de ortada endişe gerektirecek bir durum yoktur.

Kedilerde pankreatit nasıl önlenir?

Pankreatit oldukça acı verici ve yorucu bir hastalıktır. Bundan dolayı pankreatiti tetikleyebilecek risk faktörlerini bilmek ve ona göre önlem almak çok önemlidir. Pankreatit riskinin azaltılması için en doğru öneriyi verecek kişi veteriner hekiminizdir. Pankreas sağlığını destekleyen veya kedinizin kilosunu dengede tutacak belirli bir diyet ve ek takviye uygulaması hekiminizin önerileri arasında yer alabilir.

Akut pankreatitin yanı sıra kronik pankreatit nöbetlerinin de kontrol altına alınması gereklidir. Kedinizin pankreatit geçmişi varsa beslenme alışkanlıklarında, aktivite seviyesinde ve bağırsak hareketlerinde herhangi bir değişiklik olup olmadığını gözlemlemeniz gerekmektedir. Kedinizde kusma ile karın ağrısı gibi semptomlar gelişirse, diyabet ve ekzokrin pankreas yetmezliği gibi ciddi sonuçlardan kaçınmak için vakit kaybetmeden hekiminize başvurmalısınız. Bu hastalıkların her ikisi de kronik pankreatit sonucunda meydana gelebilmektedir.