Kedilerde aşılama sorunu – Kedi aşıları protokolleri kılavuzu!

11 Mayıs 2021
11
Kedilerde aşılama sorunu – Kedi aşıları protokolleri kılavuzu!

Kedilerde aşıların değeri, güvenliği ve gerekliliği konusunda, veteriner hekimleri, yetiştiriciler ve kedi sahipleri arasında süre gelen bir tartışma vardır. Kedinizin her yıl aşılanması gerekir mi? Aşılar yararlı mı yoksa zararlı mı? gibi sorular hala evcil hayvan sahiplerinin merak ettiği konulardır. Ancak kediler için tam olarak net bir cevap ne yazık ki yoktur. Bu nedenle yapmanız gereken tek şeyin, veterineriniz ile konuşarak kediniz için en iyi ve en güvenli korumayı sağlayacak bir aşı planı oluşturmak olduğunu belirtmeliyiz.

Aşılar Kedileri Nasıl Korur?

Öncelikli olarak aşıların hastalıklara karşı kesin olarak bir kalkan sağladığını düşünmenin yanlış olduğunu söyleyelim. Aşılar, vücudu tehdit edildiğini düşünmeye ikna ederek çalışır ve bu sayede vücudun kendi savunma sistemini hastalıklara karşı mücadele etmek için antikorlar üretmeye teşvik ederler. Aşılar hastalığa sebep olmayacak şekilde öldürülmüş virüslerden ya da canlı virüslerden yapılır ve ayrı ayrı verilir ya da bir grup olarak verilir.

Çoğu aşı kedilere enjeksiyon yoluyla yapılırken, son zamanlarda burun içi aşının da geliştirildiğini ve bu yöntemin de kullanıldığını ekleyelim. Öte yandan veterinerler, kedi sahiplerinden her yıl kedilerini kontrole getirmelerini isterler. Tabii bu durum son dönemlerde değişiklik göstermiş ve bazı durumlarda her 3 yılda bir kontrole getirmeleri istenmiştir.

Geçmişte kedilere aşı yapıldıktan sonra enjeksiyon bölgelerinde tümörlere neden olduğu endişesi vardı ve nadir de olsa bu tümörler ciddi sonuçlar verirdi. Uzun araştırmalar sonucunda ise, sadece aşıların değil aynı zamanda birçok farklı tipteki enjeksiyonun tümörlere neden olduğu ortaya çıkmıştır. Ayrıca aşıların değil de iğnenin neden olduğu iltihapların, yine tümörlere neden olduğu öğrenilmiştir. Bu nedenle 3 yıllık aşı kullanımının doğru olduğu söylenirken, eğer tümörler oluşursa daha kolay tedavi edilebilmesi için, aşıların bacaktan ya da kuyruktan yapılması gerektiği belirtilmiştir.

Hangi Kedilerin Aşı Olması Beklenmez?

İğneden Korkan Kedi

  • Hasta kediler, astım ve Hyperthyroidism gibi kronik hastalığı olan kediler
  • Steroid tedavisi alan bir kedi
  • Öksüz yavru kediler ya da yüksek riskli ortamlarda bulunan kediler dışında, 6 haftadan küçük yavru kediler
  • Hamile kediler

Yukarıda saydığımız kedilere aşı yapma fikri çok fazla gün yüzünde değildir. Genel olarak bu kedilere aşı önerilmez ancak yine de bu durumu veterinere sormanızda fayda var. Özellikle hamile bir kediye aşı yapılması genellikle tavsiye edilmez. Eğer aşılanması gerekirse, canlı virüs aşısı yapılmaması önerilir. Çünkü yavru kedilerin beyin gelişimi ile ilgili herhangi bir sorunla karşılaşılabilir.

Canlı ve Öldürülmüş Aşılar

Birden fazla hastalığa karşı koruma sağladığı anlamına gelen bir karma aşı olan FVRCP aşıları, canlı ve öldürülmüş olmak üzere her iki versiyonda da mevcuttur. Veterineriniz, kedinizin sağlık durumuna göre en uygununu sizin için seçip uygulaması beklenmektedir. MLV (canlı) aşıları genel olarak daha çok tercih edilse de, yine de veterinerinize bu konu hakkında danışmanızda fayda var. Son olarak kuduz aşılarının ise sadece öldürülmüş virüslerden yapıldığını belirtelim.

Öldürülmüş aşılar kedilerdeki doğal bağışıklık sistemini uyarmak adına bir yardımcıya ihtiyaç duyarlar. Bu aşılara bağışıklık sistemini tahriş etmek için yardımcı bir madde eklenir ve bu da antikor oluşumunu uyarır. MLV’lerle ilgili enfeksiyon risklerinden dolayı, bağışıklık sistemi zayıf olan kedilere öldürülmüş aşıların uygulanması tavsiye edilir. Ancak MLV’ler kadar etkili değillerdir ve daha sık güçlendirilmesi gerekmektedir.

Önerilmeyen Kedi Aşıları

Chlamydiosis, Kedi Enfeksiyöz Peritonit (FIP) ve Bordetella gibi aşılar yalnızca bazı durumlarda tavsiye edilir. Chlamydia aşısının olumsuz reaksiyonları, hastalığın yaydığı kötü etkilerden daha çok yaygın olarak görülür. Üstelik enfeksiyonları engellemediği gibi ağır semptomları da vardır. Zaten bu nedenden dolayı da çok fazla önerilmez. Daha çok köpeklerde bulunan Bordetalla, barınaklarda ve diğer kalabalık ortamlarda görülür. Bu aşının faydası çoğu zaman minimum düzeyde olup, çoklu ortamlardaki istisnai durumlar için önerilir. Ancak rutin olarak yine tavsiye edilmez.

FeLV Aşısı

Çok ciddi ve ölümcül bir hastalık olan FeLV, enfekte olmuş bir hayvanla doğrudan temas yoluyla bulaşabilir. Bu virüsün tükürük ve burun salgıları yoluyla, ısırık, yemek paylaşımı ve diğer yakın temaslar yoluyla hayvandan hayvana bulaşabileceğini de ekleyelim. Kediler hayatları boyunca en az bir kez enfekte olmuş kedi ile temas etmiş olacağı için kedilerin düzenli olarak test edilmeleri gerekir. Özellikle yeni bir kedi sahiplenmeden önce, dostunuza muhakkak test yaptırmalısınız. ELISA tarama testi pozitif olan kedilerin, diğer kedilerden ayrı tutulması gerektiğini de belirtelim.

Yavru kedilerin FeLV için aşılanması kesinlikle önerilir bu sayede enfekte bir kedi ile temas ettiklerinde bir nebze de olsa korunacaklardır. Yavru kedilerin dışında dışarıda vakit geçiren ya da risk altında kabul edilen kedilerin de güçlendirici alması gerektiğini bilmelisiniz. Bu güçlendiriciler yılda 1-2 kez verilmelidir. Öte yandan kuduz için sağ arka bacak, FeLV için sol arka bacak ve panleukopenia, kedigiller herpesvirüs I ve kedigiller calicivirüs için ise sağ ön omuzdan aşı yapılması gerektiğini belirtelim.

Çok Değerlikli Kedi Aşıları

Genellikle yavru kedilere, kedi calicivirüs, herpesvirüs ve kedi panleukopenia karşı maddeler içeren ”3 yollu aşı” verilir ve hepsi tek bir anda yapılır. Bunlar temel aşılar olarak kabul edildiği için tüm kedilere yapılması gereklidir. Bunların arasına chlamydia eklenerek 4 yollu bir aşı da, hastalığın ikinci evresine yakalanma riski taşıyan kediler için önerilir. Ayrıca ayrı ayrı yapılan her iğne kedileri riske attığından dolayı veterinerler çoğu zaman hepsinin bir arada bulunduğu aşıları yapmayı tercih ederler.

**Önerilen ve önerilmeyen aşılar konusunda herhangi bir karar vermeden önce, önleminizi iyi almalısınız. Bu yazımız dışında daha pek çok araştırma yaparak başka makaleler de okumalı ve son olarak veterinerize danışmalısınız. Veterineriniz kedinizin hangi aşılara ne sıklıkla ihtiyaç duyduğuna karar verir ve böylece birlikte yıllık aşı programı yapabilirsiniz. Ancak kedilerin aşı fiyatları ve takvimleri konusunda endişeniz varsa, 2021 kedi aşı takvimi ve aşı fiyatları adlı yazımızı inceleyebilirsiniz. 

Yorum & Görüşünüzü Bildirin.

Yorumlar

Henüz yorum yapılmadı.