Kedilerin aklını başından alan şeylerden biri olan kedi nanesi nedir ve ne işe yarar? Öncelikle kedi nanesi, kedilerin çok sevdiği bir ürün olmakla birlikte; neyse ki onlara zarar verici herhangi bir madde içermez. Dolayısıyla tamamen güvenilir bir şeydir. Yalnızca fazla yememeleri gerekir. Zira her şeyin fazlası zarar! Kediler, kedi nanesinin dozunu kaçırırsa, mideleri bulanıp, rahatsız olabilir ve sonrasında kusabilirler.

Herhangi bir evcil hayvan ürünleri satan mağazada veya sitemizde bulabileceğiniz kedi nanesi, diğer bir deyişle kedi otu, kendinden geçmiş kedinize, tabiri caizse bir kedi olduğunu yeniden hatırlatacak! Ve hatta onu rahatlatacak. Yine de kedi nanesi nedir ve neden kedileri bu denli rahatlatıp, mutlu ediyor, hep birlikte öğrenelim.

Kedi nanesi nedir?

Kedi nanesi

Kedi nanesi, mevsimsel bir bitkidir ve Ballıbabagiller (Lamiaceae) familyasına aittir. Bu bitki ailesinde aynı zamanda biberiye, kekik, fesleğen ve adaçayı gibi otlar da bulunur. Kedi nanesi, Kuzey Afrika ve Akdeniz kökenli olmakla birlikte, son zamanlarda Avrupa ve Kuzey Amerika’da da yaygın olarak yetiştirilen bir bitkidir.

Bitkinin kedi nanesi olarak anılmasının sebebi ise hiç kuşkusuz kedilerin bu bitkiyi çok seviyor olmasıdır. İngilizcede ve de yurt dışında Catnip olarak adlandırılan ve bu adla satılan kedi nanesi, kedilerin ilgisini çeken birtakım bileşenlere sahiptir. Kedileri cezbetmesinin yanı sıra, etkili bir sivrisinek kovucu olduğu da kanıtlanmış bir gerçektir.

Kedi nanesi, nepetalakton adlı bir madde içerir. Kedi nanesinin yaprakları, gövdeleri ve çiçeklerinin ürettiği aromatik yağ ve kokuya nepetalakton adı verilir. Kedilerin de asıl olarak ilgisini çeken şey bu bileşik ve yaydığı kokudur. Yaygın kanıya göre; nepetalakton, muhtemelen çiftleşmeyle bağlantılı olarak kedi feromonun etkisine benzer bir etki göstermektedir. Dolayısıyla kedi nanesi, kedilerin modunu yükseltir.

Kedi nanesinin ilginç cazibesi!  

Kediler, nepetalaktondan yayılan koku nedeniyle kedi nanesine bir nevi çekilir. Çünkü kedi nanesi, kedinizin burun ve burun pasajlarındaki reseptörlere bağlanan bir feromon görevi üstlenir. Hepsi olmasa da pek çok kedi, kedi nanesine gözle görülür şekilde tepki verir. Bazı kediler agresif bir şekilde oyun oynayabilir, tedirgin olabilir ve heyecanlanabilirken diğerleri sakinleşebilir ve gevşeyebilir

Kediniz kedi nanesinden yediğinde, sıra dışı hareketler sergileyebilir. Mesela size karşı daha sevecen ve sokulgan davranması, yuvarlanıp oynaması, etrafta sıçraması, görünmeyen bir şeyi kovalarmışçasına koşuşturması gibi bir dizi hal meydana gelebilir. Aynı zamanda kedi nanesini patileriyle okşayıp, yüzünü dahi bitkiye sürebilir. Bir nevi sarhoşluk!

Kedilerin bir kısmı, kedi nanesi yediğinde farklı tepkiler de gösterebilir. Örneğin gevşeyip ve gözleri dalabilir, bolca miyavlayabilir veya hırlayabilir. Kedi nanesinin etkileri kısa sürelidir ve genelde 10 ila 30 dakika arasında sürüp, bitmektedir. Etkisi geçtikten sonra, kedinizin kedi nanesine tekrar aynı şekilde tepki vermesi birkaç saat sürebilir. Çok eğlenceli bir şeye benziyor! 🙂

Bunun yanı sıra kedi nanesinin, kedileri nörokimyasal bir düzeyde etkileyip etkilemediği ya da insanların zihinlerine etki eden ilaçlarla aynı şekilde etkileyip etkilemediği henüz bilinmiyor. Kedi nanesi kullanılarak yapılan oyuncaklarının popülaritesine rağmen, tüm kediler kedi nanesine tepki vermez.

Kedinizin naneye tepki verip vermeyeceği biraz da genetiğine bağlıdır. Zira bunu belirleyen bir gen vardır ve bu gen kalıtsaldır. Kediniz, kedi nanesine tepki vermezse, ‘gümüş asma’ gibi diğer bitkilere tepki verebilir. Matatabi olarak da bilinen gümüş asma, Actinidiaceae bitki ailesine aittir ve Japonya ile Çin dağlarında bulunur.

Kedi nanesine tepki veren kediler, genellikle, gümüş asmaya da tepki verir. Çünkü her ikisinde de nepetalakton mevcut olup; gümüş asmada ekstra Aktinidin adı verilen aromatik bir bileşik bulunur. Aktinidin de tıpkı nepetalakton gibi kedileri cezbeden bir yapıya sahiptir.

Buna ek olarak nepetalaktona tepki vermeyen çoğu kedi aktinidine tepki verir. Gümüş asma, toz halinde ya da bitkinin kendisinden kesilerek üretilen çiğneme çubukları olarak piyasada bulunabilir.

Kedilere nasıl verilmelidir?

Kurutulmuş kedi nanesi

Kedi nanesi, kurutulmuş şekilde ve bunun gibi birkaç farklı biçimde satın alınabilir. Hatta dileyenler kendi bahçesinde kedi nanesi yetiştirebilir. Bunun için nepetalakton yağı içeren spreyler mevcuttur.  Evinizde veya bahçenizde kurutulmuş kedi nanesi buldurarak, kedinizin ilgisini kaybettiği oyuncakları daha cezbedici hale getirebilir bu sayede kedinizin yeniden heyecanlanmasını sağlayabilirsiniz.

Bunu yaparak, kediniz için zihinsel olarak zenginleştirici bir ev ortamı yaratabilirsiniz. Ayrıca kedinizin oyuncaklarını her zaman dışarıda bırakmak yerine, bir kısmını kurutulmuş kedi nanesi serpilmiş plastik bir saklama kabında saklayabilirsiniz. Haftada bir kez, saklama kabının içindeki oyuncakları çıkarıp kedinize verebilir, oynadığı oyuncakları tekrar saklama kabının içine koyabilirsiniz.

Kurutulmuş kedi nanesi, spreylere nazaran daha uzun süreli kullanılabilir ve daha fazla nepetalakton içerir. Fakat zamanda içindeki yağlarda azalma görülebilir. Bunun önüne geçmek, kurutulmuş kedi nanesinin raf ömrünü uzatmak için kullanmadıklarınızı dondurucunuzda veya buzdolabınızda saklayabilirsiniz.

Kurutulmuş naneyi, kedi yatağının, tırmalama direğinin ve kedinizin oyuncaklarının üzerine serpebilirsiniz. Böylece kedinizin oyuncaklarına, kedi yatağında ve de tırmalama direğine yönelmesini sağlayabilir ve kedinizin mobilyalarınızı çizmesinin önüne geçebilirsiniz.

Dikkat edilmesi gerekenler!

Kedi nanesi, kediler için inanılmaz derecede güvenlidir ve toksik olmadığı kabul edilir. Fakat kedi nanesi içeren oyuncaklar konusunda dikkat etmeniz gerekiyor. Zira kediniz, kedi nanesinin kokusunu alacağı için oyuncaklarını çiğneme ve yeme gibi bir girişimde bulunabilir.

Kedinizin yabancı bir cisim yutması, bağırsaklarında sorunlara neden olabileceği gibi ameliyat gerektirebilecek tıkanmalara bile yol açabilir. Kedi nanesine agresif tepki veren kediler, oyun oynarken yanlışlıkla sahiplerini tırmalayıp, ısırabilir.

Fakat bu çok da mühim bir durum değil, aksine normaldir. Ancak kediniz kedi nanesine aşırı tepki verip, gerektiğinden fazla heyecanlanıyorsa naneyi verirken dikkatli olmanızda fayda var.