Köpeklerde Pankreatit Tedavisi ve Yönetimi

16 Aralık 2022
157
Köpeklerde Pankreatit Tedavisi ve Yönetimi

Köpeklerde pankreatit oldukça sık görülen bir sindirim sitemi hastalığıdır. Özellikle obez ve yağlı yiyeceklerle beslenen bir köpeğiniz varsa pankreatit hakkında olan bu yazımızı okumalısınız.

Köpeklerde Pankreatit Nedir?

Pankreas karın boşluğunda bulunan bir organdır. Pankreas, karnın sağ tarafında mideye bitişik olan hayati bir organdır. Pankreas, gıda sindirimine yardımcı olmak için enzimler ve kan şekeri veya glikoz metabolizmasını düzenleyen insülin gibi hormonlar üretir. Sindirim enzimleri ince bağırsağa salgılanır ve hormonlar kan dolaşımına girer. Pankreas iltihaplandığında, duruma pankreatit denir. Pankreatit genellikle köpeklerde görülür. Yaş, cinsiyet veya cins yatkınlığı yoktur. Köpeklerde pankreatit, pankreasta karın ağrısı, iştahsızlık ve kusma ile sonuçlanabilen yangısal bir reaksiyondur. Yangı, pankreasın kendi kendini sindirmesine neden olan pankreas içindeki bir enzimin uygun olmayan, erken aktivasyonundan kaynaklanır.

Pankreatit akut veya kronik olabilir. Akut pankreatit, hafif, ödemli bir form veya daha şiddetli, hemorajik bir form alabilir. İlişkili iltihaplanma, pankreastan gelen sindirim enzimlerinin karın boşluğuna dökülmesine izin verir ve bu da karaciğer, safra kanalları, safra kesesi ve bağırsaklarda ikincil hasara neden olur. Akut bir pankreatit atağından iyileşen bazı köpekler, daha sonra kronik veya tekrarlayan pankreatit olarak adlandırılan hastalığın tekrarlayan nöbetlerine sahip olmaya devam edebilir.

Köpeklerde Pankreat Nedenleri

Pankreatitte, sindirim enzimleri ince bağırsağa ulaşmadan önce aktive olur. Normal olarak, pankreas enzimleri aktif olmayan bir durumda üretilir ve pankreas kanalından ince bağırsağın bir parçası olan duodenuma gider. İnce bağırsağa ulaştıklarında, sindirime başlamak için aktive olurlar. Pankreatit ile, bu enzimler daha sonra ince bağırsak yerine pankreasta erken aktive edilir. Bu durumda pankreas enzimleri olması gerekenden önce sindirmeye başlar. Bu pankreasın kendisinin sindirimi ile sonuçlanır. Pankreatitin klinik belirtileri genellikle değişkendir ve hastalığın yoğunluğu, erken aktive olan enzimlerin miktarına bağlı olacaktır.

Pankreatitin kesin nedeni bilinmemekle birlikte, bazı durumlarda yağlı bir yemek veya kortikosteroid uygulaması ile tetiklenebilir. Bununla birlikte, çoğu durumda kendiliğinden ortaya çıktığı görülmektedir.

Pankreatite Yatkın Olan Köpekler

Bazı ırklar, pankreatit gelişimine ve ayrıca bazı ilaçları alan köpeklere daha yatkındır. Örneğin, Minyatür Schnauzer, yüksek kan trigliserit seviyeleri ile ilgili problemlere sahip olma eğilimleri nedeniyle yatkın bir cins olarak kabul edilir.

Başka bir örnek İngiliz Cocker Spaniel’dir. Bağışıklık sisteminin anormal aktivitesinden kaynaklanan bağışıklık aracılı hastalıklar bu cinste genel olarak daha sık görülür ve pankreasa saldıran bağışıklık sistemi de bir istisna değildir.

Pankreasın iltihaplanmasına neden olduğu bilinen ilaçlar arasında, bunlarla sınırlı olmamak üzere, bazı kemoterapi ilaçları ve bazı antibiyotikler bulunur.

Köpeklerde Pankreatit Belirtileri

Pankreatit, ani başlangıçlı (akut) bir hastalık veya daha uzun süreli (kronik) bir hastalık olarak ortaya çıkabilir.

Akut pankreatiti olan bir köpeğin daha ciddi klinik belirtileri olacaktır, örneğin:

  • Şiddetli uyuşukluk
  • Karın ağrısı
  • Sürekli kusma
  • Şiddetli dehidrasyon
  • Koma ve şok (bazen)

Kronik pankreatitli bir köpek tipik olarak hasta değildir. Klinik belirtiler şunları içerebilir:

Genel olarak, kronik pankreatit köpeklerde akut pankreatit kadar yaygın değildir. Kronik pankreatitli köpekler aniden kötüleşen pankreatit geliştirebilir. Bu, kronik pankreatitin akut olarak ortaya çıktığı bir durumdur.

köpeklerde pankreatit

Köpeklerde Pankreatit Teşhisi

Laboratuvar testleri genellikle yüksek beyaz kan hücresi sayısını ortaya çıkarır; bununla birlikte, yüksek beyaz kan hücresi sayımı, pankreatit dışında birçok başka hastalıktan da kaynaklanabilir. Kandaki pankreatik enzimlerin yüksekliği, muhtemelen pankreas hastalığını tespit etmede en yararlı kriterdir, ancak pankreatitli bazı köpeklerde normal enzim seviyeleri olacaktır. Son yıllarda, pankreatik enzimler normal olsa bile pankreatiti doğru bir şekilde teşhis edebilen yeni bir pankreas testi kullanılmaktadır. Bu testin adı canine pankreatik lipaz (cpl)’dir. Bu test sayesinde köpeklere özgü pankreas enzimlerinin ölçümü yapılabilir. Ne yazık ki, bu özel testler bile %100 doğru değildir. Karın röntgenleri de köpeklerde pankreatit teşhisinde çok yardımcı değildir. Bununla birlikte, kusan bir hastada, mide ve/veya bağırsakta olası bir yabancı cisim tıkanıklığını (köpeğinizin yediği bir şey, oyuncaktan çıkan bir gıcırtı gibi) ekarte etmek için röntgen çekmek önemlidir.

Pankreasın görüntülenmesi için en iyi yöntem abdominal ultrasondur. Bununla birlikte, pankreas dokusunun, kronik, hafif pankreatitli köpeklere kıyasla akut, şiddetli pankreatitli köpeklerde daha yaygın olan ultrason kullanılarak görüntülenebilecek kadar anormal olması gerekir. Ultrason çalışmaları genellikle bu durumun neden olduğu pankreas iltihabı veya lokal peritonit teşhisi sağlar. Ne yazık ki, pankreatitli köpekelrde pankreasın görüntülenmesi zordur. Bu yüzden ultrason konusunda uzman veteriner hekimler tarafından yapılmalıdır. Sonuç olarak, pankreatit tanısı bazı durumlarda geçici veya olası olabilir.

Genel olarak, kan testi ve karın ultrasonu, akut ve şiddetli olduğunda köpeklerde pankreatit teşhisine yardımcı olmada daha iyidir.

Köpeklerde Pankreatit Tedavisi ve Yönetimi

Pankreatitin başarılı yönetimi, erken teşhise ve hızlı tıbbi tedaviye bağlı olacaktır. Hafif, ödemli pankreatitte tedavi, pankreası ‘dinlendirerek’ ve vücudun kendini iyileştirmesini sağlayarak destekleyicidir. Kusmakta olan köpekler, kusma azalıncaya kadar aç bırakılmalıdır. Gerektiğinde hastalardan birkaç gün süreyle yemek verilmeyebilir. Kusmayan köpekler, iyileşme sırasında düşük yağlı, sindirilebilirliği yüksek bir diyetle beslenebilir.

Yoğun ağrıyı kontrol altına almak için analjezikler verilecek ve normal sıvı ve elektrolit dengesini korumak için intravenöz sıvılar verilecektir. Birçok vaka, kusma veya ishali kontrol altına almak için anti-inflamatuar ilaçlar veya ilaçlar da gerektirecektir. Eşzamanlı enfeksiyon şüphesi varsa antibiyotik verilecektir.

Pankreatitli köpeklerin çoğu, intravenöz sıvılar ve ilaçlar verilirken 2-4 gün boyunca hastaneye kaldırılır ve gıda yavaş yavaş yeniden verilir. Şiddetli hemorajik pankreatit ile veya köpek sistemik şok belirtileri gösteriyorsa, şoka karşı koymak için agresif dozlarda intravenöz sıvılar ve ilaçlar kullanarak yoğun bakıma alınır.

Akut pankreatit için ise her şeyden önce, köpeğinizin ağrısı yönetilmelidir ve daha fazla komplikasyonu önlemek için erken müdahale önemlidir. En yaygın tedavi ve yönetim seçenekleri şunlardır:

  • Şiddetli pankreatitte intravenöz (IV) sıvı tedavisi
  • Kötüleşen bir durumun güçlü bir şekilde izlenmesi
  • Kusma için antiemetik ilaç (dehidrasyonu önlemek için)
  • Pankreasın dinlenmesi (24 saat boyunca yiyecek ve su verilmemesi)
  • Uzun vadeli yönetim şunları içerir:
  • Yağ alımının dikkatli bir şekilde izlenmesi—Sofra artıklarına izin verilmez!
  • Gastrointestinal-destekleyici düşük yağlı veya ultra düşük yağlı yiyeceklerden oluşan reçeteli bir diyetin kullanılması.
  • Daha büyük bir öğün yerine daha küçük, daha sık öğünler besleyin.

Köpeklerde Şiddetli Pankreatit

Şiddetli, akut pankreatitli hastalar genellikle daha kapsamlı tıbbi müdahale ve tedavi gerektirir.

Bu hastalar genellikle birkaç gün, hatta haftalarca tedaviye ihtiyaç duyarlar:

  • Yoğun intravenöz (IV) sıvı ve elektrolit desteği
  • Ağrı kontrol önlemleri
  • Bulantı önleyici ilaçlar
  • Mide koruyucu ilaçlar
  • Besleme tüpü şeklinde beslenme desteği
  • Antibiyotikler (bazen)

Şiddetli pankreatit hastaları genellikle kritiktir ve en iyi şekilde 24 saat yoğun bakım tesisi gibi bir uzman veteriner hekimler tarafından tedavi edilir.

Köpeklerde Orta ila Hafif Pankreatit

Orta veya hafif pankreatitli hastalar, dehidratasyonu düzeltmek için IV sıvı tedavisi için bir ila birkaç gün hastanede kalabilir. Hafif pankreatitli bir köpekte, veteriner hekiminiz randevuda veya evde deri altı (deri altına uygulanan) sıvı uygulamasının rehidrasyon için yeterli olacağını belirleyebilir.

Bu hastalar genellikle aşağıdakilerle de tedavi edilir:

  • Bulantı önleyici ilaç
  • Mide koruyucular
  • Ağrı kesici ilaç
  • İyileşme sırasında yumuşak, az yağlı bir diyet önerilir (bu, evde pişirilmiş ve/veya evde hazırlanmış bir diyet olabilir)

Genel olarak, hafif ila orta derecede pankreatit hastaları bir ila iki hafta içinde iyileşir. Özellikle yatkın ırklarda (Schnauzerler) veya önceden pankreatit öyküsü olan köpeklerde kalıcı bir diyet değişikliği önerilebilir.

Köpeklerde Pankreatit Önlenmesi

Pankreatitin ciddi bir durum olduğunu tekrarlamak önemlidir, bu nedenle veteriner hekim müdahalesi yerine ev ilaçları kullanılmamalıdır.  Ancak bazı yatkın hastalarda ya da tedavi sonrasında veteriner hekiminiz aşağıdakileri hastalığın tekrarlamasını önlemek için önerebilir.

Balık yağı , yüksek yağ içeriği nedeniyle ilk başta mantıksız görünebilir, ancak aslında kan lipid düzeylerini düşürmeye yardımcı olabilir. Araştırmalar, yüksek düzeyde balık yağının (yüksek lipid düzeyine sahip köpekler için) akut pankreatitli köpekler için yararlı olduğunu göstermektedir. Balık yağı ile takviye ederken, ayrıca E vitamini takviyesi de mantıklı olabilir.

E vitamini (selenyumlu), C vitamini, beta-karoten ve metioninin pankreatitin önlenmesine yardımcı olabileceğini düşündüren insan çalışmaları yapılmıştır. Tersine, başka bir insan çalışması, probiyotiklerin akut pankreatiti daha da kötüleştirebileceğini ortaya koymaktadır. Evcil hayvanınıza herhangi bir takviye sunmadan önce mutlaka veteriner hekiminizle konuşmalısınız.

Köpeklerde Pankreatit Prognozu

Pankreatitli köpeklerin prognozu nihayetinde hastalığın ciddiyetine bağlıdır. Şiddetli pankreatitli bir köpeğin genel prognozu kötü ile ciddi arasında değişir. Bu nedenle ölüm riski daha yüksektir. Bu hastalar, çoklu organ yetmezliği ile sonuçlanan ciddi bir tüm vücut inflamatuar durumundan ölebilir. Pankreas apsesi oluşumu ve peritonit (karın boşluğu enfeksiyonu), şiddetli pankreatitin ölüm riskini artıran başka bir komplikasyonudur. Tek bir pankreatit atağından veya tekrarlayan pankreatit ataklarından bile kurtulan bir köpeğin pankreas dokusunda geniş yara izi geliştirebileceğini belirtmek önemlidir.

Bu durum, şeker hastalığı gelişimine ve ekzokrin pankreas yetmezliği (EPI) adı verilen bir duruma yol açabilir . EPI, pankreasın yeterli miktarda sindirim enzimi üretememesi sonucu oluşur.

Pankreatitin birçok potansiyel nedeni vardır ve köpekler hafif ila çok şiddetli arasında değişen hastalıklarla ortaya çıkabilir. Ayrıca, hastalık belirtileri pankreasa özgü değildir, bu nedenle teşhis koymak zor olabilir. Sonuç olarak, tanı ve tedavi ne kadar erken olursa, sonuç o kadar olumlu olur.

Köpeklerde pankreatit uzun vadede herhangi bir sorun olur mu?

Çoğu köpek, uzun vadeli sonuçlar olmadan iyileşir. Bununla birlikte, şiddetli veya tekrarlayan pankreatit atakları ile aşağıdaki sorunlardan biri veya daha fazlası gelişebilir. Sindirim enzimleri üreten önemli sayıda hücre yok edilirse, uygun gıda sindirimi eksikliği takip edebilir. Bu, ekzokrin pankreas yetmezliği (EPI) olarak bilinir ve günlük olarak bir enzim değiştirme tozu uygulamasıyla tedavi edilebilir. İnsülin üreten önemli sayıda hücre yok edilirse, diyabet ortaya çıkabilir. Nadir durumlarda, pankreatitin bir sonucu olarak karın organları arasında ağrılı yapışıklıklar oluşabilir. Kronik pankreatitli köpeklerin yukarıda listelenen ikincil koşulları geliştirmesi daha olasıdır. Bu durumların yönetimi tedavi başarısında çok önemli bir faktördür.

 

 

Sık Sorulan Sorular

  • Kambur duruş
  • Tekrarlayan kusma (birkaç saat içinde birkaç kez veya birkaç gün boyunca periyodik olarak)
  • Karın ağrısı veya şişmesi (köpek rahatsız veya şişmiş görünüyor)
  • İshal.
  • İştah kaybı.
  • Zayıflık/uyuşukluk.
  • Ateş.

 

Kronik pankreatitli kişilerde pankreas normal şekilde çalışmayabilir ve bu da diyetteki yağın işlenmesinde zorluklara yol açar (ekzokrin pankreas yetmezliği). Bu, yıkanması zor olan gevşek, yağlı, kötü kokulu dışkılara neden olabilir.

Çoğu köpek, uzun vadeli sonuçlar olmadan iyileşir. Bununla birlikte, şiddetli veya tekrarlayan pankreatit atakları ile aşağıdaki sorunlardan biri veya daha fazlası gelişebilir: Sindirim enzimleri üreten önemli sayıda hücre yok edilirse, bunu uygun gıda sindirimi eksikliği takip edebilir.

Akut bir pankreatit atağı, durumun daha önce ortaya çıkmadan aniden ortaya çıkması anlamına gelir. İltihap yayılırsa diğer organlar için hayati tehlike oluşturabilir. Kronik bir durum, zamanla, yavaş yavaş ve sıklıkla semptomsuz gelişen bir durumdur. Bu durum, tekrarlayan akut pankreatit nöbetlerinden kaynaklanabilir. Hem akut hem de kronik formlar şiddetli veya hafif olabilir ve her ikisi de ağrıya neden olur. Hem akut hem de kronik formlar şiddetli veya hafif olabilir ve her ikisi de ağrıya neden olur.

Yorum & Görüşünüzü Bildirin.

Yorumlar

Henüz yorum yapılmadı.