Kedilerde İdrar Yolu Tıkanıklığı Nedenleri ve Tedavisi

24 Aralık 2023
386
Kedilerde İdrar Yolu Tıkanıklığı Nedenleri ve Tedavisi

Kedilerde idrar yolu tıkanıklığı neredeyse yalnızca erkek kedilerde görülen bir sorundur. Bunun nedeni, erkek kedinin idrar yolunun dişi kedininkinden çok daha uzun ve çok daha dar olması ve dolayısıyla tıkanmaya daha yatkın olmasıdır.

Üretral tıkanıklık yaygın bir durumdur, meydana geldiğinde ağrılıdır, kedi tekrarlanan çabalara rağmen idrarını yapamayacaktır ve akut böbrek yetmezliğine ve 2-3 gün içinde ölüme neden olabileceğinden yaşamı tehdit eden bir acil durumdur. uygun şekilde yönetilmiyor.

Kedilerde İdrar Yolu Tıkanıklığı Nedir?

İdrar yolu tıkanıklığı, tıbbi terim olarak “üretral tıkanma” olarak adlandırılır, çünkü bu durum üretranın tıkanıklığının meydana geldiği bölgeyi ifade eder.  İdrar yolu tıkanıklığı, evcil hayvanınızın mesanesini boşaltamaması anlamına gelir.

Normal bir kedi anatomisinde, idrar iki böbrekte üretilir ve ilgili tüplerden (üreterler) mesaneye doğru ilerler. İdrara çıkmaya hazır olduğunda, idrar mesaneden tek bir tüpe (üretra) doğru, erkeklerde penis ve dişilerde vulva yoluyla dışarıya doğru hareket eder. Erkek kedilerde idrar yolu tıkanıklığı daha sık görülür, çünkü erkek üretra, dişilere göre daha ince olup tıkanmaya daha yatkındır.

Bu tıkanma, kalbi etkileyerek böbrek yetmezliğine ve mesane yırtılmasına (ruptür) neden olabilecek tehlikeli elektrolit anormallikleri gibi yaşamı tehdit eden sonuçlara yol açabilir. Kedilerde idrar yolu tıkanıklığı tıbbi bir acil durumdur ve tıkalı olduğundan şüphelenilen herhangi bir kedinin derhal bir veteriner tarafından değerlendirilmesi gerekir.

Kedilerde İdrar Yolu Tıkanıklığı Belirtileri

Altta yatan nedene bağlı olarak, kedinizin idrar yapma davranışında son birkaç gün içinde idrara çıkma sıklığında artış, ıkınma, rahatsızlık ve hatta idrarda bir miktar kan gibi başka değişiklikler de fark etmiş olabilirsiniz. Acil bir durum olduğundan, kedinizin üretrasının tıkalı olabileceğini düşünüyorsanız derhal veteriner hekiminizle iletişime geçmelisiniz. İdrar yolu tıkanıklığının belirtileri şunlar olabilir:

İdrar Yapma Güçlüğü veya İmkansızlık: Kediniz idrar yapmada zorlanıyor veya hiç idrar yapamıyorsa, bu durum ciddi bir uyarı işareti olabilir.

Sık Sık Tuvalet Kullanma İsteği: Kedi sürekli tuvalet kullanmak için çaba sarf ediyorsa, ancak her seferinde çok az veya hiç idrar çıkaramıyorsa, bu durum tıkanıklığa işaret edebilir.

Ağrılı İdrar Yapma: Kedi idrar yaparken acı çekiyor gibi davranıyorsa veya miyavlarken acı içinde gibi görünüyorsa, bu idrar yolu tıkanıklığının bir belirtisi olabilir.

Kanlı İdrar: İdrarda kan görülmesi, idrar yolu tıkanıklığının yanı sıra diğer ciddi sağlık sorunlarını da gösterebilir.

Temizlenmeme ve Huzursuzluk: Kediniz sürekli olarak genital bölgesini yalıyorsa veya huzursuz davranıyorsa, bu durum ağrı veya rahatsızlık hissiyle ilişkilendirilebilir.

İştahsızlık ve Hareketsizlik: Kediniz genel olarak iştahsız ve enerjik olmaktan uzaksa, bu durum tıkanıklığın neden olduğu rahatsızlık veya ağrının bir belirtisi olabilir.

Eğer kedinizin bu belirtilerden herhangi birini sergiliyorsa, derhal bir veterinerin gözetiminde değerlendirilmesi ve tedavi edilmesi önemlidir. İdrar yolu tıkanıklığı, acil bir durumdur ve ihmal edilmemelidir, aksi takdirde hayati tehlike arz edebilir.

Kedilerde İdrar Yolu Tıkanmasının Nedenleri

Üretral tıkanıklığın yaygın nedenleri şunlardır:

Üretral tıkaçlar: Bunlar erkek kedilerde tıkanıklığın en yaygın nedenidir. Üretral tıkaçlar vücut tarafından oluşturulan kristallerin ve mukozanın birleşimidir; üretraya yerleşerek idrarın dışarı çıkmasını engellerler.

Mesane taşları: Bunlar mesaneden hareket edebilir ve üretraya yerleşerek üretral tıkanmaya neden olabilir.

Striktür (üretranın daralması) ve kanser: Bunlar nadir fakat olası nedenlerdir.

Şişme ve Spazm: Vakaların %50’ye varan kısmında kesin bir neden bulunamamıştır ancak inflamasyonun muhtemelen rol oynadığı görülmektedir.

Kristal ve Taş Oluşumu: Kedilerde idrar yolu tıkanıklığının en yaygın nedenlerinden biri, idrarda kristal ve taş oluşumudur. Bu kristaller ve taşlar idrar yolunu tıkayarak idrarın normal şekilde geçişini engeller.

Üretral Darlık: Kedinin üretrasında doğuştan gelen veya sonradan oluşan darlıklar, idrar yolunun tıkanmasına neden olabilir.

Üretral Tıkanıklıklar: Üretranın dışarıdan gelen bir nedenle tıkanması, yabancı cisimlerin, idrar kristallerinin veya iltihaplanmanın üretra içinde birikmesine neden olabilir.

Enfeksiyonlar: Üretra veya mesane enfeksiyonları, idrar yolu tıkanıklığına neden olabilir. Enfeksiyonlar, idrar yolunun iltihaplanmasına ve daralmasına yol açabilir.

Üretral Polipler veya Tümörler: Üretrada polipler veya tümörlerin oluşması, idrar yolunu tıkayabilir.

İdrar Yolu Yaralanmaları: Travma, kaza veya cerrahi müdahaleler sonucunda üretra zarar görebilir ve bu da tıkanıklığa neden olabilir.

Stres ve Çevresel Faktörler: Kedilerde stres, özellikle çoklu kedi evlerinde veya çevresel değişikliklerde, idrar yolu sorunlarına yol açabilir.

Bu nedenlerin her biri, kedinin genel sağlık durumu, yaş, cinsiyet ve beslenme alışkanlıkları gibi faktörlere bağlı olarak farklılık gösterebilir. Kedilerde idrar yolu tıkanıklığı ciddi bir durumdur ve vakit kaybedilmeden veteriner tarafından değerlendirilmelidir. Her cins kedi üretral obstrüksiyon açısından risk altındadır, ancak erkeklerin üretraları çok daha dar olduğundan dişilere göre daha duyarlıdırlar. Yeterince su içmeyen kediler de daha yüksek risk altında olabilir.

kedilerde idrar yolu tıkanıklığı

Kedilerde İdrar Yolu Tıkanıklığı Teşhisi

Kedilerde idrar yolu tıkanıklığı teşhisi, genellikle veteriner hekimin kapsamlı bir değerlendirme ve çeşitli testler yapmasıyla konur. İşte kedilerde idrar yolu tıkanıklığını teşhis etmek için kullanılan yöntemler:

Fiziksel Muayene: Veteriner hekim, kedinin genel sağlık durumunu değerlendirmek için fiziksel muayene yapar. Karnı palpe etmek (dokunmak) ve mesaneyi hissetmek bu muayenenin bir parçasıdır. Tıkanıklık durumunda mesane genellikle büyük, sert ve ağrılı olabilir. Veteriner hekiminiz kedinizin tam tıbbi geçmişiyle başlayacaktır. Zorlanma, idrar yapmada zorluk veya kanlı idrarla ilgili her türlü bilgiyi derhal paylaştığınızdan emin olun. Veteriner hekiminiz, mesanenin yerini belirlemek için karnını palpe etmek dahil olmak üzere kedinizin kapsamlı bir fiziksel muayenesini gerçekleştirecektir. Normal bir kedide mesane, su balonu gibi küçük ve yumuşak olmalıdır.

İdrar Analizi: Veteriner, kedinin idrarını incelemek için bir idrar örneği alabilir. İdrar analizi, idrar yolu enfeksiyonları, idrar kristalleri, kan veya diğer anormallikleri tespit etmede yardımcı olabilir.

Kan Testleri: Tam kan sayımı ve serum kan kimyası gibi kan testleri, böbrek fonksiyonları ve elektrolit dengesini değerlendirmek için kullanılabilir.

Görüntüleme Testleri: Abdominal ultrason veya röntgen çekimleri, mesane boyutunu, taşları veya diğer tıkanıklık nedenlerini belirlemek için kullanılabilir.

Endoskopi: Veteriner, endoskopi kullanarak idrar yolunu içeriden gözlemleyebilir. Bu, üretral tıkanıklıkları veya diğer içsel sorunları teşhis etmek için yardımcı olabilir.

Ürografi: Bu, kontrast madde kullanılarak idrar yollarının röntgen görüntülerini elde etmeyi içerir. Bu yöntem, tıkanıklıkları ve mesane yapılarını daha ayrıntılı bir şekilde incelemek için kullanılabilir.

Teşhis süreci, kedinin durumuna ve semptomlarına bağlı olarak değişebilir. Veteriner hekim, bu testlerin sonuçlarına dayanarak kesin bir teşhis koyar ve tedavi planını belirler. Kedilerde idrar yolu tıkanıklığı acil bir durumdur, bu nedenle belirtiler görüldüğünde hemen bir veterinerin değerlendirmesi ve tedavisi önemlidir.

Kedilerde İdrar Yolu Tıkanıklığı Tedavisi

Kedinizin idrar yolu tıkalıysa, veterinerinizin tıkanıklığı hızlı bir şekilde gidermesi gerekecektir. Bununla birlikte, veterineriniz genellikle herhangi bir önemli komplikasyon olup olmadığını görmek için önce bazı testler yapmak isteyecektir. Özellikle idrar yolu tıkalı olan kedilerde akut böbrek yetmezliği gelişebilir ve kanda çok yüksek potasyum konsantrasyonları gelişebilir; bunlar mümkün olduğunda kontrol edilmesi gereken yaşamı tehdit eden komplikasyonlardır.

Tıkanıklığı gidermek için veterinerinizin genellikle kedinizi sakinleştirmesi veya uyuşturması gerekecektir. Tıkanıklığın altında yatan nedeni belirlemeye ve en iyi tedavi yöntemini belirlemeye yardımcı olmak için röntgen veya ultrason gerekebilir.

Genellikle ağır sedasyon veya anestezi altında, kedinin pelvisinden ve penisinden geçen üretra, tıkanıklığın olduğu bölgeyi tespit etmek için dikkatlice elle muayene edilir. Bazı durumlarda dikkatli masaj tıkanıklığı gidermek için yeterlidir, ancak çoğu zaman üretraya bir kateterin geçirilmesi gerekir, böylece tıkanıklığın temizlenmesine yardımcı olmak için sıvılar verilebilir. Üretranın hassas astarına zarar vermemek için bu prosedürlerin çok dikkatli yapılması gerekir. Tıkanıklığa üretral kas spazmı neden oluyorsa, kedinin basitçe sakinleştirilmesi veya uyuşturulması, kateterin mesaneye kolayca geçişini sağlamak için yeterli olabilir.

Daha ileri tedavi, tıkanıklığın altında yatan nedene, tıkanıklığın ciddiyetine ve (varsa) hangi komplikasyonların ortaya çıktığına bağlıdır. Böbreklerdeki herhangi bir hasar tamamen geri döndürülebilir, ancak böbrekler etkilenmişse kedilerin genellikle birkaç gün boyunca intravenöz sıvı alması gerekecektir. İntravenöz sıvılara ek olarak kedilerin tedavisine yardımcı olmak için yaygın olarak kullanılan diğer ilaçlar şunlardır:

  • Ağrının hafifletilmesine yardımcı olmak için çıkarılmadan önce kateter yoluyla üretraya lokal anestezik
  • Diğer ağrı kesici (analjezik) ilaçlar
  • Üretranın spazmını hafifletmeye yardımcı olan ilaçlar (spazmolitikler) – çoğu durumda bunlar, meydana gelecek kaçınılmaz üretral tahriş nedeniyle faydalı olacaktır. Genellikle iki farklı kas gevşetici ilacın bir kombinasyonu kullanılır (fenoksibenzamin veya prazosin gibi ‘düz kas gevşetici’ olarak adlandırılan bir ilaç ile diazepam veya danteolen gibi bir ‘iskelet kası gevşetici’).
  • Üretradaki şişliği hafifletmek için antiinflamatuar ilaçlar – kortikosteroidler sıklıkla bu amaç için kullanılır.

Kedilerde İdrar Yolu Tıkanıklığı Giderildikten Sonrası

Tıkanıklık giderildikten sonra, veterineriniz kateter aracılığıyla mesaneye steril bir salin solüsyonu vermek isteyecektir, böylece tüm kan ve kalıntılar (mesanede kaçınılmaz olarak mevcut olacaktır) yıkanarak temizlenebilir. Yeniden tıkanma olasılığını azaltmak amacıyla mümkün olduğu kadar fazla döküntüyü gidermek için bu genellikle birkaç kez tekrarlanır.

Bu yapıldıktan sonra veterineriniz idrar sondasının çıkarılıp çıkarılamayacağına veya birkaç gün yerinde kalmasının gerekip gerekmediğine karar verecektir. Mümkün olduğunda kateter çıkarılır çünkü kateterin varlığı üretrada bir miktar iltihaplanma ve tahrişe neden olur. Bununla birlikte, ciddi bir tıkanıklık varsa, altta yatan hastalık ve iltihaplanmaya yönelik tedavi başlatılırken idrar üretilebilmesini sağlamak için veteriner hekiminiz birkaç gün süreyle bir kateteri içeride bırakmak isteyebilir.

İdrar Yolu Tıkanıklığı Olan Kedinin Uzun Süreli Tedavisi

Daha fazla tıkanma olayını önlemek uzun vadeli ana hedeftir. Kısa vadede, idrar yolundaki ilk şişlik sakinleşirken, kedilerin birkaç gün, hatta bir veya iki haftaya kadar antiinflamatuar ilaçlar, spazmolitikler ve belki de analjezikler alması gerekebilir.

Uzun vadede tedavi, üretral tıkanıklığın altında yatan nedene yöneliktir. Üretra ve mesanedeki taşlar ile ilişkili vakaların, tekrarlama riskini azaltmak için özel diyetlerle yönetilmesi gerekecektir. Üretral spazmı veya üretral tıkacı olan kedilerin çoğunda altta yatan kedi idiyopatik sistitin olduğu düşünülmektedir. Bu kediler bu şekilde tedavi edilmelidir, ancak üretral tıkaçların olduğu durumlarda idrardaki kristalleri en aza indirecek diyetler de uygulanabilir. faydalıdır.

Uygun tedaviye rağmen tekrarlayan tıkanıklık atakları meydana gelirse, bazı durumlarda üretranın dar ucunun açılmasına ve genişletilmesine yardımcı olmak için cerrahi bir operasyon (perineal üretrostomi adı verilir) yapılabilir. Bu, altta yatan nedene yönelik olmadığı için birinci basamak tedavi olarak görülmemelidir ve ameliyat bazen darlık oluşumu riski ve bakteriyel idrar yolu enfeksiyonu riskinin artması gibi komplikasyonlarla ilişkilendirilebilir.

Kedilerde İdrar Yolu Tıkanıklığının İyileştirilmesi ve Yönetimi

Kedilerde idrar yolu tıkanıklıklarında başarılı sonuçlar için erken teşhis ve tedavi çok önemlidir. Çoğu kedinin IV sıvılar, ağrı kesici ilaçlar ve diğer destekleyici bakım için 3-5 gün hastanede kalması gerekecektir. İdrar berraklaştığında ve kan tahlili tekrar normale döndüğünde, idrar sondası çıkarılabilir ve evcil hayvanınız başka bir tıkanma olmayacağından emin olmak için 12-24 saat daha izlenmelidir. Genellikle kendi başlarına idrara çıktıklarında taburcu edilebilirler.

Hastaneden taburcu olduktan sonra, kedinize 2 haftaya kadar üretranın rahatlamasına yardımcı olacak ilaçlar reçete edilebilir ve gerektiğinde ağızdan ağrı kesici ilaçlar ve antibiyotikler de verilebilir. Gelecekteki kristal oluşumunu önlemek ve çözmek ve idrarın pH’ını değiştirerek mesane sağlığını geliştirmek için hayatlarının geri kalanında muhtemelen reçeteli bir diyet önerilecektir. Şelale sulukları ve konserve diyeti ile su tüketiminin artırılması da önerilebilir.

Zamanında ve uygun bakımla, engellenen kedilerin çoğu, küçük beslenme değişiklikleriyle normal yaşamlarını sürdürmeye devam eder, ancak evcil hayvan ebeveynleri, kedilerinin idrara çıkma konusunda dikkatli olmalıdır. Daha fazla tıkanma mümkündür ve eğer evcil hayvanınızda ikiden fazla üretral obstrüksiyon atağı varsa, PU ameliyatını veterinerinizle tartışmanın zamanı gelmiş olabilir.

 

Sık Sorulan Sorular

Üretrada bir ‘tıkanıklık’ – bu genellikle mesanede biriken ve üretraya yerleşen proteinlerin, hücrelerin, kristallerin ve döküntülerin birikmesidir. Küçük bir taş (ürolit) veya çok küçük taşların birikmesi – bunlar mesanede oluşur ancak üretraya yerleşebilir. Üretranın şişmesi ve spazmı tıkanmaya neden olabilir.

Kediler tamamen tıkandığında, çöp kutusuna idrar yapmaya çalışabilirler ancak idrar üretmezler. Kedi ağlayabilir, huzursuzca hareket edebilir veya rahatsızlık nedeniyle saklanabilir ve sonunda iştahını kaybedip uyuşuk hale gelebilir. Tam tıkanıklık kedinin 3-6 gün içinde ölümüne neden olabilir.

Bazen tıkanıklık geçerse klinik belirtiler kendiliğinden çözülebilir, ancak idrar tıkanıklığı hızla klinik bir acil duruma dönüşebileceğinden bu, sahibinin öğrenmek için beklemesi gereken bir şey değildir. Tıkanıklık idrarın mesaneye ve böbreklere geri kaçmasına neden oluyorsa bu durum yaşamı tehdit edici olabilir.

Bir tıkanıklığı tedavi etmek için muhtemelen tıkanıklığı gidermek ve kedinizi izlemek için hastaneye yatırmak gerekecektir. Veteriner hekiminiz muhtemelen gelecekte mukus tıkaçlarının veya idrar taşlarının yeniden oluşmasını önlemeye yardımcı olmak için özel bir idrar diyeti önerecektir.

Yorum & Görüşünüzü Bildirin.

Yorumlar

Henüz yorum yapılmadı.