Kedilerde Üst Solunum Yolu Enfeksiyonları

14 Mayıs 2021
23
Kedilerde Üst Solunum Yolu Enfeksiyonları

Kedilerde meydana gelen üst solunum yolu enfeksiyonları (ÜSYE), insanlarda görülen soğuk algınlığına benzer bir rahatsızlıktır. Özellikle yavru kedilerde ve barınak gibi ortamlarda yaygındır. Tıpkı insanlarda olduğu gibi kedilerde de kendiliğinden iyileşebilmektedir ve çoğu zaman tedavilere iyi yanıt verir. Ancak bazı kedilerde oldukça şiddetli seyreder ve zaman zaman zatürreye çevirir. Bundan dolayı kedinizde gelişebilecek semptomları tanımak çok önemlidir.

Kedilerde üst solunum yolu enfeksiyonu nedir? 

Kedilerde üst solunum yolu enfeksiyonu, farklı virüslerin veya bakterilerin yol açtığı bir hastalık dizisidir. ÜSYE, akciğerler yerine burun ve boğazı hedef alarak o bölgelerde enfeksiyonlara ve belirli semptomlara neden olur. Ölümcül bir hastalık olmasa da ciddi vakalar söz konusu olabilir. 

Kedilerde üst solunum yolu enfeksiyonu belirtileri nelerdir? 

ÜSYE, doğru bir tedaviyle kolayca atlatılır. Fakat yavru, yaşlı ve bağışıklık sistemi savunmasız olan kedilerde enfeksiyon seyri genellikle daha ciddi olur. Enfeksiyon belirtileri hastalığın şiddetine göre değişmekle birlikte tipik olarak şu şekildedir: 

  • Ateş 
  • Burun akıntısı 
  • Hapşırık 
  • Göz akıntısı 
  • Konjunktivit (pembe göz) 
  • Öksürük 
  • Boğuk ses 
  • Burun ve ağız ülserleri 
  • Salya akıntısı ve tükürük 
  • İştah kaybı 
  • Halsizlik 
  • Öğürme (boğaz ağrısının olası bir belirtisi olabilir) 

Herhangi bir semptom tek başına gelişebileceği gibi birden çok semptomu da bir arada görmek mümkündür.

Burnu akan kedi

Kedilerde üst solunum yolu enfeksiyonu sebepleri nelerdir? 

Virüsler, kedilerde gelişen üst solunum yolu enfeksiyonlarının en yaygın nedenidir. Enfeksiyonların yaklaşık %80 ve %90’ı viral kaynaklıyken diğer enfeksiyonların çoğu bakteriyel kaynaklıdır. Özellikle kedi herpesvirüsü tip 1 ve kedi calicivirüs vakaların çoğunda rol oynamaktadır. Enfeksiyona neden olan organizmalar, genellikle barınaklarda, kedi topluluklarında ve çok kedili evlerde görülmektedir. 

Kedilerde üst solunum yolu enfeksiyonuna yol açabilecek pek çok organizma mevcuttur ancak en yaygın olanları şu şekildedir: 

  • Kedi herpes virüsü (Feline viral rhinotracheitis): Üst solunum yollarında hırıltılı solunum, göz akıntısı, salya üretiminin artması, kilo kaybı ve ateş gibi semptomlarla kendini gösteren, bulaşıcı viral bir enfeksiyondur. 
  • Kedi calicivirüs (FCV): Oldukça bulaşıcı olan bu virüs, FHV’e nispeten daha dirençlidir. Hafif ile şiddetli seyreden solunum yolu enfeksiyonuna ve ağız hastalığına yol açar.  
  • Klamidya (Chlamydia felis):  Göz ve solunum rahatsızlıklarına yol açan bakteriyel bir enfeksiyondur. En tipik belirtisi göz akıntısıdır.

Kedilerde üst solunum yolu enfeksiyonu nasıl yayılır? 

Enfekte bir kedi hapşırdığı veya öksürdüğü zaman, dışarıya pek çok bulaşıcı partikül yayar. Bu partiküller havada asılı kalır ve belirli mesafelerden diğer kedilere bulaşır. Bundan dolayı üst solunum yolu enfeksiyonlarının bulaşıcılığı, kediler arasında hızlı ve kolaydır. 

Enfeksiyonun yayılabilmesi için tek bir enfekte kedi yeterlidir. Hastalık etkeni, doğrudan temasla bulaşabileceği gibi hasta kedinin temas ettiği insan eli, mama ve su kapları, tuvalet kapları ya da taşıma kapları gibi kontamine yüzeylerle de bulaşabilir. 

Üst solunum yolu enfeksiyonları kedilerden insanlara bulaşabilir mi? 

Hastalığa neden olan organizmaların genelini kedi herpersvirüs ve kedi calicivirüs; bir kısmını da chlamydia, pasteurella ve mycoplasmalar oluşturur. Hastalığın kaynağı olan bu organizmalar yalnızca kedilere özgüdür.

Kedilerde üst solunum yolu enfeksiyonu risk faktörleri 

Yaş: Yavru ve yaşlı kedilerin enfeksiyona yakalanma riski daha yüksektir. 

Aşılama: Kedinizin yavru dönemlerinden itibaren düzenli olarak aşılanması, hastalığın gelişmesini önleyebilir ya da enfeksiyon seyrinin hafif olmasına neden olabilir. 

Bağışıklık: Kedi lösemi virüsü (FeLV) veya immün yetmezlik virüsüne (FIV) sahip kediler, baskılanmış bağışıklık sistemleri dolayısıyla enfeksiyonlara daha açık haldedirler.  Bağışıklık sistemini baskılayan hastalıklar ve ilaçlar kedinin enfeksiyon riskini arttırır. 

Stres: Bu faktör kedinizin enfeksiyon riskini arttırabileceği gibi daha sonra hastalığın nüksetmesine de neden olabilir. 

Irk: İran kedisi gibi yüzü düz olan kedi ırkları, yapıları dolayısıyla üst solunum yolu enfeksiyonlarına daha yatkın olabilirler. 

Sosyalleşme: Kedinizin dışarı çıkarak diğer kedilerde temas etmesi enfeksiyon ihtimali doğurabilir. Kedi topluluklarının yoğun olduğu yerlerde de enfeksiyonun yayılma riski oldukça yüksektir. 

Kedilerde üst solunum yolu enfeksiyonu nasıl teşhis edilir? 

Kedilerde üst solunum yolu enfeksiyonu, klinik belirtiler sonucunda teşhis edilir. Hastalığa neden olan organizmaların belirlenmesi için kültür testi uygulanır. Bazı enfeksiyon vakalarında ise göğüs röntgeni gerekir.

Kedilerde üst solunum yolu enfeksiyonu tedavisi nasıl yapılır? 

Kedilerde üst solunum yolu enfeksiyonu tedavisi, hastalığın şiddetine göre değişir ve veteriner hekiminiz kediniz için en doğru tedavi yöntemini belirleyecektir.

İkincil sorunların ortaya çıktığı ciddi vakalarda genellikle çeşitli tedavi araçları gerekir. Bunlar genellikle oral antibiyotikler, göz ilaçları, intravenöz sıvı takviyeleri, iştah açıcılar, oksijen takviyesi veya klinik yatışı olur. Tedaviye yanıt vermeyen kediler için antiviral ilaçlar önerilir. Uzun süre devam eden veya sürekli nükseden solunum yolu enfeksiyonları için ise mutlaka FeLV ve FIV kontrolü önerilmektedir. 

Hasta kedi

Uyarı: Reçetesiz satılan ilaçlardan ve takviyelerden mutlaka uzak durmalısınız. 

Kedilerde üst solunum yolu enfeksiyonu ne kadar sürer? 

Enfeksiyonun kuluçka süresi 2 ila 10 gündür. Belirtiler 4 ile 7 gün içerisinde iyileşir. Şiddetli enfeksiyonlarda bu durum bazen haftalarca sürer.

Kedilerde üst solunum yolu enfeksiyonu nasıl önlenir? 

ÜSYE organizmaları çok çeşitlidir ve hastalığı önlemek her zaman mümkün olmaz. Ancak kediler için uygulanan temel aşılar, enfeksiyonların şiddetini azaltabilir; kedi herpesvirüs ile kedi calicivirüse karşı koruma sağlar. Bu aşılar, kediniz için önerilen rutin aşılama prosedürünün bir parçasıdır. 

Aşı olan yavru kedi

Bunların yanı sıra; kediniz ile diğer kediler arasındaki teması önlemek, başka bir kediyi sevmeden önce / sonra ellerinizi iyice yıkamak ve kedinizi stres kaynaklarından uzak tutmak enfeksiyon gelişiminin önlenmesinde büyük rol oynar.

Üst solunum yolları enfeksiyonları oldukça bulaşıcı bir hastalıktır bundan dolayı aşılanmamış kedilerin hastalığı kapma riski çok yüksektir. Kedilerinizin herhangi birinde şüpheli bir semptom varsa; kedinizin hekim kontrolüne kadar ayrı bir odada karantinada kalması, mama, su ve kum kapları ile yatak takımlarının dezenfekte edilmesi daha sağlıklı olacaktır

Karantinadaki kedi

Hasta kedinize evde nasıl yardımcı olabilirsiniz?

  • Kedinize sessiz, rahat ve temiz bir ortam sağlayabilirsiniz,
  • Veteriner hekiminizin yönlendirmeleri doğrultusunda ilaçlarını verebilirsiniz,
  • Gözlerdeki ve burundaki akıntıları, nemli temiz bir bezle nazikçe silebilirsiniz,
  • Hastalıktan ve ağzındaki yaralardan dolayı muhtemelen koku alma duyusu zayıflayacak ve iştahı azalacaktır. Bu gibi durumlarda kokusu yoğun olan ve en sevdiği lezzetli konserve mamalardan alabilir, yemesini sağlayabilirsiniz. Eğer kediniz hiç yemek yemiyorsa veteriner hekiminizden fikir alabilirsiniz.

Hangi durumlarda veteriner hekime başvurmalısınız? 

  • Kediniz 24 saatten fazla bir süre ile yemek yemezse,
  • Nefes alışverişte ciddi bir sıkıntı varsa ve ağzı açıkken nefes almaya çalışıyorsa,
  • Aşırı derecede depresif ve tepkisizse,
  • 24 saatten daha fazla süren kusma ve ishal mevcutsa,
  • Tam donanımlı bir bakımdan sonra düzgün bir şekilde iyileşme yoksa, vakit kaybetmeden veteriner hekiminizle irtibata geçmelisiniz.

İlginizi çekebilir:

Yorum & Görüşünüzü Bildirin.

Yorumlar

Henüz yorum yapılmadı.